میگرن

میگرن چیست؟

میگرن یک اختلال عصبی شایع است که می‌تواند حمله‌های تکرارشوندهٔ سردرد و نشانه‌های همراه ایجاد کند. درد میگرنی اغلب ضربان‌دار است و در یک طرف سر بیشتر حس می‌شود، اما ممکن است هر دو طرف سر را نیز درگیر کند. شدت حمله از فردی به فرد دیگر تفاوت دارد و ممکن است چند ساعت تا چند روز طول بکشد.

در بعضی افراد، پیش از سردرد یا همراه آن مرحله‌ای به نام «اورا» رخ می‌دهد. اورا معمولاً موقتی است و ممکن است شامل دیدن نورهای چشمک‌زن یا خطوط زیگزاگ، نقطهٔ تار در میدان دید، گزگز یک سمت صورت یا دست، یا دشواری گذرای گفتار باشد. وجود اورا به تنهایی تشخیص را قطعی نمی‌کند و علائم عصبی تازه همیشه باید با دقت ارزیابی شوند.

علائم رایج

• سردرد ضربان‌دار یا تپش‌دار با شدت متوسط تا شدید
• تهوع یا استفراغ
• حساسیت به نور، صدا یا بو
• بدتر شدن درد با فعالیت معمول روزانه
• خستگی، دشواری تمرکز یا احساس گیجی پس از حمله

برخی افراد پیش از شروع درد خمیازهٔ مکرر، تغییر خلق، تشنگی، میل به غذا یا سفتی گردن را تجربه می‌کنند. ثبت زمان شروع حمله، مدت آن، علائم همراه، خواب و وضعیت غذا و مایعات می‌تواند به پزشک برای تشخیص الگو کمک کند.

محرک‌ها و عوامل مؤثر

علت دقیق میگرن کاملاً شناخته‌شده نیست و زمینهٔ ژنتیکی و تغییرات فعالیت عصبی در آن نقش دارند. کم‌خوابی یا تغییر شدید در برنامهٔ خواب، گرسنگی طولانی، کم‌آبی، استرس، نور شدید یا چشمک‌زن، بوهای تند، مصرف نامنظم کافئین و تغییرات هورمونی در برخی افراد می‌توانند حمله را تحریک کنند. محرک‌ها برای همه یکسان نیستند؛ بهتر است به‌جای حذف بی‌دلیل غذاها یا فعالیت‌ها، الگوی شخصی خود را با ثبت نشانه‌ها بشناسید.

میگرن چگونه بررسی می‌شود؟

پزشک دربارهٔ محل و کیفیت درد، زمان شروع، تعداد حمله‌ها، سابقهٔ خانوادگی، داروها و علائم عصبی سؤال می‌کند و معاینه انجام می‌دهد. اگر سردرد جدید باشد، با الگوی معمول فرد هماهنگ نباشد یا نشانهٔ هشدار وجود داشته باشد، ممکن است بررسی‌های تکمیلی لازم شود. تصویربرداری برای همهٔ مبتلایان به میگرن ضروری نیست و بر اساس ارزیابی پزشک درخواست می‌شود.

مراقبت ایمن در خانه و پیگیری

هنگام حمله، استراحت در محیط کم‌نور و آرام، نوشیدن مایعات کافی و ادامهٔ یک برنامهٔ منظم خواب و غذا برای بسیاری از افراد کمک‌کننده است. فعالیت بدنی منظم و متناسب، مدیریت استرس و پرهیز از حذف وعده‌های غذایی می‌تواند دفعات حمله را کمتر کند. از مصرف مکرر و خودسرانهٔ داروهای تسکین درد پرهیز کنید، زیرا استفادهٔ بیش از حد از بعضی داروها خود می‌تواند سردرد را مکررتر کند. انتخاب هر درمان باید با توجه به وضعیت فرد توسط پزشک انجام شود.

چه زمانی باید فوری مراجعه کرد؟

سردردی که ناگهان و در چند ثانیه به اوج می‌رسد، سردرد پس از ضربه به سر، ضعف یا بی‌حسی یک سمت بدن، اختلال گفتار، کاهش هوشیاری، تشنج، کاهش یا دوبینی، تب و سفتی گردن، یا سردرد تازه در بارداری و پس از زایمان نیازمند ارزیابی فوری است. نتیجهٔ یک ارزیابی آنلاین نمی‌تواند این علائم را از راه دور رد کند و نباید سبب تأخیر در مراجعه شود.