راهنمای سلامت
بیخوابی
Insomnia
بیخوابی یعنی دشواری تکرارشونده در بهخوابرفتن، بیدارشدنهای مکرر در شب، بیدارشدن زودتر از زمان دلخواه یا خواب غیرترمیمکننده، به شکلی که بر تمرکز، خلق، کار یا ایمنی روزانه اثر بگذارد. یک یا چند شب خواب بد بهتنهایی لزوماً بیخوابی نیست. استرس، نگرانی، درد، برنامهٔ نامنظم خواب، شیفت کاری، مصرف محرکها و بعضی بیماریهای جسمی یا اختلالات خواب میتوانند نقش داشته باشند. تشخیص علت اهمیت دارد، زیرا خروپف بلند یا قطع تنفس در خواب مسیر بررسی متفاوتی دارد.
علائم مرتبط با بیماری
بیخوابی چیست؟
بیخوابی به معنای مشکل مکرر در شروع خواب، ادامهٔ خواب یا بیدارشدن زودهنگام است؛ بهگونهای که فرد باوجود فرصت کافی برای خواب، روز بعد احساس خستگی، کاهش تمرکز یا افت عملکرد داشته باشد. بیخوابی ممکن است کوتاهمدت و پس از یک رویداد پراسترس باشد یا برای ماهها ادامه پیدا کند.
این مشکل نشانهٔ ضعف اراده نیست و با عادتهای ساده هم همیشه برطرف نمیشود. برای درمان مؤثر باید علتها و عوامل ادامهدهنده شناسایی شوند. درد مزمن، اضطراب، افسردگی، تغییر ساعت کار، مصرف کافئین یا نیکوتین، بعضی بیماریها و اختلالات تنفسی خواب میتوانند در بیخوابی نقش داشته باشند.
پزشک چگونه آن را بررسی میکند؟
مدت مشکل، ساعت خواب و بیداری، چرت روزانه، اثر بیخوابی بر عملکرد، داروها و مواد مصرفی، وضعیت خلق و علائم بیماریهای دیگر بررسی میشوند. دفترچهٔ خواب که ساعت خوابیدن، بیدارشدن، چرت و محرکها را ثبت میکند میتواند اطلاعات مفیدی فراهم کند. خروپف بلند، قطع تنفس دیدهشده، بیدارشدن با خفگی یا خوابآلودگی شدید روزانه باید از نظر آپنه خواب نیز بررسی شود.
مراقبت ایمن برای خواب بهتر
ساعت بیدارشدن را تا حد امکان ثابت نگه دارید، فقط زمانی به تخت بروید که خوابآلود هستید و اتاق را تاریک، آرام و خنک نگه دارید. نور صفحهنمایش، کار یا بحث پراسترس را در ساعتهای نزدیک خواب کمتر کنید. فعالیت بدنی منظم در طول روز و پرهیز از کافئین و نیکوتین در ساعات پایانی روز برای بسیاری از افراد کمککننده است.
از خوددرمانی با داروها، مکملها یا مواد خوابآور پرهیز کنید. این مواد میتوانند با بیماریها و داروهای دیگر تداخل داشته باشند یا علت اصلی مشکل را پنهان کنند. پزشک با توجه به علت، مناسبترین روش درمان را پیشنهاد میدهد.
چه زمانی باید کمک فوری گرفت؟
اگر بیخوابی با افکار آسیبزدن به خود، تغییر شدید خلق یا رفتار، گیجی قابلتوجه، توهم، یا خوابآلودگیای همراه است که رانندگی و کار ایمن را ممکن نمیکند، کمک فوری لازم است. ارزیابی آنلاین نمیتواند خطرهای روانی یا اختلال تنفسی خواب را بهطور کامل بررسی کند.
منبع و بازبینی محتوا
بازبینی محتوا
طاهره چگینی
محتوای آموزشی برای کمک به شناخت علائم و پیگیری مناسب است و جایگزین معاینه، آزمایش یا تشخیص پزشک نیست.
منبع علمی صفحه
مشاهده منبعتخصصهای مرتبط
این صفحه برای اطلاعرسانی است و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست.