گروه درمانی
داروهای موثر بر سیستم اعصاب مرکزی
داروهای روان درمانی
داروهای ضد جنون
اطلاعات دارو
موارد مصرف کلروپرومازین
كلرپرومازين در اختلالات رواني نظير اسكيزوفرني، جنون، مانيا و نيز بصورت داروي كمكي در درمان هيجان شديد و اختلالات رواني-حركتي و نيز به عنوان ضد تهوع و درمان سكسكه شديد و پورفيري بكار ميرود.
مکانیسم اثر کلروپرومازین
-آنتاگونیست گیرنده ی D2 دوپامینرژیک در مغز می باشد؛
موجب کاهش آزادسازی هورمونهای هیپوتالاموس و هیپوفیز می گردد. همچنین ممکن است سیستم فعالساز شبکیه را سرکوب کند.
موجب کاهش آزادسازی هورمونهای هیپوتالاموس و هیپوفیز می گردد. همچنین ممکن است سیستم فعالساز شبکیه را سرکوب کند.
فارماکوکینتیک کلروپرومازین
با مصرف خوراكي، كلرپرومازين، جذبي سريع دارد،اما تحت تأثير عبور اول كبدي قرار ميگيرد.دارو متابوليسم كبدي وسيعي داشته ( بعضي از متابوليتها فعال هستند) از راه صفرا و ادرار دفع ميگردد. پيوند اين دارو به پروتئين پلاسما بسيار زياد است.
منع مصرف کلروپرومازین
اين دارو در صورت بيماري قلبي، (كمي يا زيادي فشار خون) ضعف شديد CNS ، كوما، سندرم مادرزادي QT طولاني، سابقه آريتمي قلبي و نقايص ژنتيكي كه سبب كاهش فعاليت ايزوآنزيم P450شود، نبايد مصرف شود.
عوارض جانبی کلروپرومازین
علائم خارج هرمي و در مصرف طولاني مدت گاهگاهي ديسكينزي ديررس، كاهش دماي بدن (گاهي تب)، خواب آلودگي، بيثباتي خلقي، رنگپريدگي، كابوس شبانه ، بي خوابي و افسردگي ممكن است ايجادد گردد. آثار ضد موسكاريني نظير خشكي دهان، احتقان بيني، يبوست، اشكال در دفع ادرار و تاري ديد از عوارض شايع دارو هستند.
تداخلات دارویی کلروپرومازین
مصرف اين دارو همزمان با داروهاي ضد آريتمي ، خطر ايجاد آريتميهاي بطني راافزايش ميدهد. مصرف كلروپرومازين به همراه ضد افسردگيها، سبب افزايش غلظت پلاسمايي و اثرات ضد موسكاريني آنها خصوصاً انواع سه حلقهاي ميگردد. كلرپرومازين با اثر داروهاي ضد صرع( با كاهش آستانه تشنج) مقابله مينمايد. مصرف فنوتيازينها همراه ترفنادين خطر آريتمي بطني را افزايش ميدهد. پروپرانول غلظت پلاسمايي كلرپرومازين را افزايش ميدهد. بروز سندرم آنسفالوپاتيك در تعدادي از بيماران كه همزمان ليتيم و داروهاي ضد پسيكوز دريافت كردهاند ، گزارش شده است. اثرات ضدپاركينسون لوودوپا در صورت مصرف همزمان با این دارو ممکن است مهار شود. مصرف همزمان داروهاي كاهندده فشار خون با اين دارو ممكن است سبب كاهش شديد فشار خون شود. مصرف همزمان اين دارو با ضد تيروئيد، ممكن است خطر بروز آگرانولوسيتوز را افزايش دهد.
هشدار ها کلروپرومازین
1. اين دارو در موارد زير بايد با احتياط فراوان مصرف شود:
الكلسيم حاد، ديسكرازي خونی، آسیب شدید مغزی، تصلب عروق مغزی، كاهش ذخيره قلبي مانند بيكفايتي دريچه ميترال، بي كفايتي عروق مغزي، فئوكروموسيتوم، بي كفايتي كليه، سندرم Reye، عيب كار كبد، سابقه حساسيت به هر يك از فنوتيازينها.
2. بررسي حركت غيرطبيعي و مشاهده دقيق علائم اوليه ديسكينزي، در فواصل منظم در طول درمان، بويژه در سالخوردگان و بيماراني كه مقادير زياد دارو مصرف نموده يا به مدت طولاني تحت درمان هستند، توصيه ميشود.
3. كلرپرومازين نبايد از راه زير جلدي تزريق شود، زيرا سبب نكروز شديد بافت ميشود.
4. در درمان كزاز ، جراحي و سكسكه شديد، دارو فقط از راه تزريق وريدي مصرف ميشود.
5. قبل از تزريق وريدي، كلرپرومازين هيدروكلرايد بايد با محلول تزريقي كلرورسديم رقيق شود.
الكلسيم حاد، ديسكرازي خونی، آسیب شدید مغزی، تصلب عروق مغزی، كاهش ذخيره قلبي مانند بيكفايتي دريچه ميترال، بي كفايتي عروق مغزي، فئوكروموسيتوم، بي كفايتي كليه، سندرم Reye، عيب كار كبد، سابقه حساسيت به هر يك از فنوتيازينها.
2. بررسي حركت غيرطبيعي و مشاهده دقيق علائم اوليه ديسكينزي، در فواصل منظم در طول درمان، بويژه در سالخوردگان و بيماراني كه مقادير زياد دارو مصرف نموده يا به مدت طولاني تحت درمان هستند، توصيه ميشود.
3. كلرپرومازين نبايد از راه زير جلدي تزريق شود، زيرا سبب نكروز شديد بافت ميشود.
4. در درمان كزاز ، جراحي و سكسكه شديد، دارو فقط از راه تزريق وريدي مصرف ميشود.
5. قبل از تزريق وريدي، كلرپرومازين هيدروكلرايد بايد با محلول تزريقي كلرورسديم رقيق شود.
توصیه های دارویی کلروپرومازین
. دوره درمان با اين دارو بايد كامل شود. اين دارو نبايد بيش از مقدرا تجويز شده مصرف شود.
2. براي حصول اثرات درماني، مطلوب ممكن است چند هفته زمان مورد نياز باشد.
3. در صورتي كه يك نوبت مصرف دارو فراموش شود، اگر رژيم درمانی بصورت يك نوبت مصرف در روز باشد، به محض به ياد آوردن در همان روز، نوبت فراموش شده بايد مصرف شود. درغير اينصورت، از مصرف نوبت فراموش شده بايد خودداري شود. اگر رژيم درماني بصورت چند نوبت در روز باشد،به محض به يادآوردن طي يك ساعت ، آن نوبت بايد مصرف شود. در غير اين صورت از مصرف نوبت فراموش شده يا دوبرابر كردن مقدار مصرف بعدي بايد خودداري گردد.
4. قبل از قطع مصرف دارو، بايد به پزشك مراجعه شود. قطع تدريجي مصرف دارو ممكن است ضروري باشد.
5. از مصرف فرآوردههاي حاوي الكل و ساير داروهاي مضعف CNS با اين دارو بايد خودداري گردد.
6. در صورت نياز به هرگونه عمل جراحي يا درمان اورژانس، پزشك بايد از مصرف اين دارو آگاه گردد.
7. هنگام رانندگي يا كار با ماشينآلاتي كه نياز به هوشياري دارند، بايد احتياط نمود.
8. هنگام برخاستن ناگهاني از حالت خوابيده يا نشسته ، بايد احتياط نمود.
9. هنگام ورزش، در هواي گرم ياهنگام حمام آب گرم، به علت احتمال بروز شوك حرارتي بايد احتياط نمود.
10. اين دارو ممكن است سبب بروز خشكي دهان شود. در صورت تداوم خشكي به مدت بيش از دو هفته ، بايد به پزشك مراجعه نمود.
11. احتمال بروز حساسيت به نور با مصرف اين دارو وجود دارد. استفاده از عينك و لباس محافظت كننده ممكن است ضروري باشد.
12. بيماران سالخورده و ناتوان ممكن است به مقادير كمتري از دارو نياز داشته باشند.
2. براي حصول اثرات درماني، مطلوب ممكن است چند هفته زمان مورد نياز باشد.
3. در صورتي كه يك نوبت مصرف دارو فراموش شود، اگر رژيم درمانی بصورت يك نوبت مصرف در روز باشد، به محض به ياد آوردن در همان روز، نوبت فراموش شده بايد مصرف شود. درغير اينصورت، از مصرف نوبت فراموش شده بايد خودداري شود. اگر رژيم درماني بصورت چند نوبت در روز باشد،به محض به يادآوردن طي يك ساعت ، آن نوبت بايد مصرف شود. در غير اين صورت از مصرف نوبت فراموش شده يا دوبرابر كردن مقدار مصرف بعدي بايد خودداري گردد.
4. قبل از قطع مصرف دارو، بايد به پزشك مراجعه شود. قطع تدريجي مصرف دارو ممكن است ضروري باشد.
5. از مصرف فرآوردههاي حاوي الكل و ساير داروهاي مضعف CNS با اين دارو بايد خودداري گردد.
6. در صورت نياز به هرگونه عمل جراحي يا درمان اورژانس، پزشك بايد از مصرف اين دارو آگاه گردد.
7. هنگام رانندگي يا كار با ماشينآلاتي كه نياز به هوشياري دارند، بايد احتياط نمود.
8. هنگام برخاستن ناگهاني از حالت خوابيده يا نشسته ، بايد احتياط نمود.
9. هنگام ورزش، در هواي گرم ياهنگام حمام آب گرم، به علت احتمال بروز شوك حرارتي بايد احتياط نمود.
10. اين دارو ممكن است سبب بروز خشكي دهان شود. در صورت تداوم خشكي به مدت بيش از دو هفته ، بايد به پزشك مراجعه نمود.
11. احتمال بروز حساسيت به نور با مصرف اين دارو وجود دارد. استفاده از عينك و لباس محافظت كننده ممكن است ضروري باشد.
12. بيماران سالخورده و ناتوان ممكن است به مقادير كمتري از دارو نياز داشته باشند.