آتنولول

آتنولول در درمان آنژين صدري مزمن، كنترل زيادي فشار خون( به تنهايي يا همراه ساير داروهاي كاهنده فشار خون) و پيشگيري از انفاركتوس مجدد ميوكارد مصرف مي‌شود.

مهارکننده رقابتی پاسخ به تحریک بتا آدرنرژیک است، به طور انتخابی رسپتورهای بتا 1 را مهار می کند و به جز در دوزهای بالا، اثری روی رسپتورهای بتا 2 ندارد.

حدود 60-50 درصد دارو از مجراي گوارش جذب می‌شود. پيوند اين دارو به پروتئين‌هاي پلاسما اندك است. متابوليسم دارو به مقدار كم در كبد صورت مي‌گيرد. نيمه‌عمر دارو 7-6 ساعت و زمان لازم براي رسيدن به اوج اثر 4-2 ساعت مي‌باشد. 100-85 درصد دارو به صورت تغيير نيافته از راه كليه دفع مي‌شود.

اين دارو در شوك قلبي، نارسايي آشكار قلب، بلوك قلبي درجه دو يا سه دهليزي-بطني، برادي كاردي سينوسي و كاهش فشار خون سيستوليك به كمتر از 100 ميلي‌ليتر جيوه(براي پيشگيري از انفاركتوس مجدد ميوكارد) نبايد مصرف شود.

برادي كاردي علامتي (سرگيجه)، اسپاسم برونش(اشكال در تنفس يا خس خس سينه)، نارسايي احتقاني قلب(تورم مچ پا و اندام‌هاي تحتاني، تنگي نفس)،‌افسردگي رواني و كاهش گردش خون محيطي(سردي دست‌ها و پاها) با مصرف اين دارو گزارش شده است.

مقدار مصرف انسولين و داروهاي خوراكي پايين‌آورنده قند خون، هنگام مصرف همزمان با اين دارو بايد تنظيم گردد تا ازكاهش بيش از حد قند خون جلوگيري شود. در صورت مصرف همزمان داروهاي مسدودكننده گيرنده بتا-يك آدرنرژيك با داروهاي مسدودكننده كانال‌هاي كلسيمي يا كلونيدين، اثرات كاهش فشار خون ممكن است تشديد شود. مصرف همزمان داروهاي مهاركننده مونوآمين اكسيداز با اين دارو(مانند فورازوليدون و پروكاربازين) به علت امكان افزايش شديد فشار خون، توصيه نمي‌شود. در صورت مصرف همزمان اين دارو با آمين‌هاي مقلد سمپاتيك كه داراي فعاليت بتا-آدرنرژيك هستند،ممکن است اثرات هر دو دسته دارو کاهش یابند. گزانتین ها در صورت مصرف همزمان با این دارو ممكن است موجب مهار اثرات درماني هر دو دسته دارو شوند. همچنين، كليرانس تئوفليلن افزايش مي‌يابد.

1- مصرف اين دارو در موارد زير بايد با احتياط فراوان صورت گيرد: سابقه آلرژي، آسم نايژه‌اي، آمفيزم يا برونشيت غير آلرژيك، نارسايي احتقاني قلب، ديابت، پركاري تيروئيد، افسردگي رواني يا سابقه ابتلاء به آن.

2- مقدار مصرف اين دارو در سالمندان بايد بر اساس پاسخ بيمار تعيين شود، زيرا از يك طرف به علت كاهش حساسيت اين بيماران به اثر دارو ممكن است افزايش مقدار مصرف لازم باشد و از طرفي ديگر به علت كاهش توانايي متابوليسم و دفع دارو كاهش مقدار مصرف ممكن است ضرورت يابد.
3- در بيماران مبتلا به عيب كار كليه، مقادير مصرف آتنولول بايد كاهش يابد.
4- در صورت بروز افسردگي ناشي از اين دارو، مصرف آن بايد قطع شود.
5- اگر بعد از يك دوره درمان طولاني با اين دارو قطع مصرف آن ضرورت پيدا كند، بايد به تدريج و حداقل طي سه روز تا دو هفته مصرف دارو قطع شود. در طول اين مدت، بيمار بايد از فعاليت‌هاي شديد بدني پرهيز كند تا خطر بروز انفاركتوس ميوكارد يا آريتمي به حداقل برسد. اگر پس از قطع مصرف دارو، علايم قطع مصرف بروز كرد، بايد مصرفدارو را به طور موقت مجدداً شروع نمود و به دنبال بهبود بيمار، مصرف دارو را با احتياط قطع كرد.
6- در طول مصرف اين دارو، پيگيري عملكرد قلب، تعيين نبض، اندازه‌گيري فشار خون و ثبت نوار قلبي و اندازه‌گيري ضربان قلب ضروري است.

الف-- هيچ يك از نوبت‌هاي مصرف اين دارو نبايد فراموش شود، به خصوص اگر روزي يك بار مصرف می شود.

ب - اين دارو، زيادي فشار خون را درمان نمي‌كند، بلكه آن را كنترل مي‌نمايد. مصرف آن ممكن است تا پايان عمر ضروري باشد.

ج- مصرف دارو، حتي رد صورت احساس بهبودي، بايد ادامه يابد.

د- در صورتي كه يك نوبت مصرف دارو فراموش شود، به محض به ياد آوردن آن نوبت بايد مصرف شود، ولي اگر تا زمان مصرف نوبت بعدي 8 ساعت باقيمانده باشد، از مصرفآن نوبت بايد خودداري شود و مقدار مصرف بعدي نيز دو برابر نگردد.

ه- در بيماران مبتلا به ديابت، با مصرف اين دارو علايم كمي قند خون ممكن است پوشانده شود يا غلظت قند خون افزايش يابد يا كاهش قند خون طولاني شود.

و- از مصرف با ساير داروها، به ويژه داروهاي مقلد سمپاتيك كه نياز به نسخه پزشك ندارند، بايد خودداري گردد.

ز- قبل از قطع مصرف دارو، بايد با پزشك مشورت شود.

ح- به علت احتمال بروز سرگيجه، خواب‌آلودگي و منگي، هنگام رانندگي يا كار با وسايلي كه نياز به هوشياري دارند، بايد احتياط نمود.