سرطان پروستات

سرطان پروستات چیست؟

پروستات غده‌ای تقریباً به اندازه گردو است که در زیر مثانه قرار دارد و بخشی از مایع منی را تولید می‌کند. مجرای ادرار از داخل پروستات عبور می‌کند.

سرطان پروستات زمانی شکل می‌گیرد که تغییرات ژنتیکی باعث شوند برخی سلول‌های پروستات بدون کنترل طبیعی رشد و تقسیم شوند.

بیشتر سرطان‌های پروستات آدنوکارسینوم آسینار (Acinar Adenocarcinoma) هستند و از سلول‌های غده‌ای منشأ می‌گیرند. انواع نادرتر مانند سرطان نورواندوکرین، سرطان سلول کوچک و بعضی انواع داکتال نیز وجود دارند و ممکن است رفتار تهاجمی‌تری داشته باشند.

سرطان پروستات چقدر شایع است؟

سرطان پروستات یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در مردان است.

بر اساس GLOBOCAN 2022، در سراسر جهان حدود ۱ میلیون و ۴۶۸ هزار مورد جدید سرطان پروستات و حدود ۳۹۷ هزار مرگ ناشی از این سرطان در سال ۲۰۲۲ ثبت شده است. از نظر تعداد موارد جدید، سرطان پروستات چهارمین سرطان شایع در مجموع دو جنس و یکی از شایع‌ترین سرطان‌های مردان جهان بوده است.

خطر ابتلا با افزایش سن بالا می‌رود و بیماری قبل از ۵۰ سالگی نسبتاً نادر است. میانگین سن تشخیص در داده‌های آمریکا حدود ۶۷ سال گزارش شده است.

انواع سرطان پروستات

آدنوکارسینوم

شایع‌ترین نوع سرطان پروستات است و از سلول‌های غده‌ای پروستات آغاز می‌شود.

سرطان داکتال

نوع نسبتاً نادرتری از آدنوکارسینوم است و ممکن است رفتار متفاوت یا تهاجمی‌تری داشته باشد.

سرطان نورواندوکرین و سلول کوچک

این سرطان‌ها نادر هستند و ممکن است سریع‌تر رشد کنند. برخی از آنها در مراحل پیشرفته یا پس از درمان طولانی با داروهای هورمونی ایجاد می‌شوند و حساسیت کمتری به درمان‌های معمول مبتنی بر مهار آندروژن دارند.

علائم سرطان پروستات

مراحل اولیه

بیشتر سرطان‌های اولیه پروستات بدون علامت هستند.

اگر علائم ادراری ایجاد شوند ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• کاهش قدرت جریان ادرار؛

• مشکل در شروع ادرار؛

• تکرر ادرار؛

• بیدار شدن مکرر شبانه برای ادرار؛

• احساس تخلیه ناقص مثانه؛

• خون در ادرار یا منی.

این علائم اختصاصی سرطان نیستند. بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH) یکی از شایع‌ترین علل مشکلات ادراری در سنین بالاتر است و خود BPH عامل خطر سرطان پروستات محسوب نمی‌شود.

علائم بیماری پیشرفته

اگر سرطان به نقاط دیگر گسترش پیدا کند ممکن است باعث:

• درد مداوم کمر، لگن یا استخوان‌ها؛

• کاهش وزن بدون علت؛

• خستگی؛

• ضعف پاها؛

• اختلال عملکرد جنسی؛

• تورم پاها؛

• اختلال شدید ادرار

شود.

استخوان یکی از محل‌های مهم متاستاز سرطان پروستات است.

سرطان پروستات چه مدت طول می‌کشد؟

برای این سرطان یک مدت ثابت وجود ندارد.

بعضی سرطان‌های پروستات کم‌خطر بسیار آهسته رشد می‌کنند و ممکن است سال‌ها یا حتی دهه‌ها بدون ایجاد علامت قابل‌توجه باقی بمانند. برخی افراد مبتلا به سرطان موضعی کم‌خطر ممکن است در طول زندگی هرگز به درمان فعال نیاز پیدا نکنند.

در مقابل، سرطان‌های دارای Grade Group بالا، PSA بالا یا گسترش خارج از پروستات می‌توانند رفتار تهاجمی‌تری داشته باشند.

همین تفاوت در سرعت رشد دلیل مهمی است که درمان سرطان پروستات باید بر اساس گروه خطر و نه فقط وجود یا عدم وجود سرطان انتخاب شود.

علت دقیق اغلب موارد مشخص نیست.

سرطان در نتیجه تجمع تغییرات ژنتیکی در سلول‌های پروستات ایجاد می‌شود. بخشی از این تغییرات در طول زندگی ایجاد می‌شوند و بخشی ممکن است تحت تأثیر استعداد ژنتیکی ارثی باشند.

عوامل خطر سرطان پروستات

افزایش سن

مهم‌ترین عامل خطر شناخته‌شده افزایش سن است. سرطان پروستات در افراد زیر ۵۰ سال نسبتاً نادر است.

سابقه خانوادگی

داشتن پدر، برادر یا فرزند مبتلا به سرطان پروستات خطر را افزایش می‌دهد؛ به‌خصوص اگر چند عضو خانواده یا افراد جوان‌تر مبتلا شده باشند.

عوامل ژنتیکی

تغییرات ارثی در ژن‌هایی مانند BRCA2 و در درجه کمتر BRCA1 می‌توانند خطر سرطان پروستات را افزایش دهند.

بر اساس داده‌های NCI، احتمال سرطان پروستات تا سن ۸۰ سالگی در مردان حامل تغییر بیماری‌زای BRCA2 به‌طور قابل‌توجهی بالاتر از جمعیت عمومی است. سندرم Lynch نیز با افزایش خطر مرتبط است.

زمینه قومی

در داده‌های ایالات متحده، سرطان پروستات در مردان سیاه‌پوست و افراد با تبار آفریقای غربی بیشتر دیده می‌شود و میزان مرگ ناشی از بیماری نیز بالاتر است. عوامل ژنتیکی، اجتماعی و تفاوت در دسترسی به مراقبت احتمالاً همگی در این اختلاف نقش دارند.

آیا سرطان پروستات ارثی است؟

بیشتر موارد سرطان پروستات مستقیماً با یک جهش ارثی مشخص توضیح داده نمی‌شوند، اما زمینه خانوادگی بیماری اهمیت دارد.

در خانواده‌هایی که چند نفر در سن پایین به سرطان پروستات مبتلا شده‌اند یا سابقه سرطان‌های پروستات، پستان، تخمدان، پانکراس یا بعضی سرطان‌های دیگر وجود دارد، مشاوره و آزمایش ژنتیک ممکن است مناسب باشد.

پاسخ به نوع سرطان بستگی دارد.

بسیاری از سرطان‌های موضعی پروستات بسیار آهسته رشد می‌کنند و خطر مرگ ناشی از آنها پایین است. در داده‌های آمریکا، بقای نسبی پنج‌ساله سرطان محدود به پروستات یا منطقه‌ای بیش از ۹۹ درصد گزارش شده است.

اما بیماری متاستاتیک وضعیت متفاوتی دارد و نیازمند درمان سیستمیک است. بنابراین عبارت «سرطان پروستات» به‌تنهایی برای تعیین شدت بیماری کافی نیست.

آزمایش PSA

Prostate-Specific Antigen یا PSA پروتئینی است که توسط سلول‌های طبیعی و سرطانی پروستات ساخته می‌شود.

افزایش PSA می‌تواند در سرطان دیده شود، اما علل دیگری مانند:

• بزرگی خوش‌خیم پروستات؛

• التهاب یا عفونت پروستات؛

• برخی اقدامات پزشکی

نیز ممکن است آن را افزایش دهند.

همچنین هیچ مقدار PSA واحدی وجود ندارد که بتواند سرطان را با قطعیت تأیید یا رد کند.

معاینه انگشتی پروستات

در Digital Rectal Examination یا DRE پزشک پروستات را از طریق راست‌روده لمس می‌کند و به دنبال سفتی یا نامنظمی غیرطبیعی می‌گردد.

DRE به‌تنهایی برای تشخیص سرطان کافی نیست.

MRI پروستات

MRI چندپارامتری پروستات نقش بسیار مهمی در مسیر تشخیص امروزی دارد.

MRI می‌تواند نواحی مشکوک را مشخص کند، احتمال وجود سرطان مهم از نظر بالینی را ارزیابی کند و به هدایت نمونه‌برداری کمک کند.

راهنمای EAU 2026 توصیه می‌کند در فرد مشکوک به سرطان موضعی پروستات، MRI پیش از نمونه‌برداری انجام شود.

گزارش MRI معمولاً از سیستم PI-RADS استفاده می‌کند که میزان احتمال وجود سرطان مهم را از ۱ تا ۵ طبقه‌بندی می‌کند.

بیوپسی پروستات

تشخیص قطعی سرطان معمولاً با نمونه‌برداری از پروستات و بررسی بافت توسط پاتولوژیست انجام می‌شود.

اگر MRI ضایعه مشکوک نشان دهد، می‌توان نمونه‌برداری هدفمند از همان ناحیه را همراه با نمونه‌های اضافی انجام داد.

بیوپسی ممکن است از راه پرینه یا راست‌روده انجام شود. انتخاب روش به امکانات و شرایط بیمار بستگی دارد.

بعد از بیوپسی، پاتولوژیست میزان غیرطبیعی بودن سلول‌ها را بررسی می‌کند.

امتیاز Gleason

دو الگوی غالب سلول‌های سرطانی هرکدام از ۳ تا ۵ نمره می‌گیرند و با یکدیگر جمع می‌شوند.

برای مثال:

Gleason 3+3=6 معمولاً سرطان کم‌درجه‌تری است.

Gleason 4+3=7 از 3+4=7 تهاجمی‌تر است.

Grade Group

سیستم ساده‌تر Grade Group از ۱ تا ۵ است:

• Grade Group 1: Gleason 6؛

• Grade Group 2: Gleason 3+4=7؛

• Grade Group 3: Gleason 4+3=7؛

• Grade Group 4: Gleason 8؛

• Grade Group 5: Gleason 9 تا 10.

هرچه Grade Group بالاتر باشد، احتمال رشد و گسترش سریع‌تر بیشتر است.

در سرطان‌های کم‌خطر موضعی معمولاً تصویربرداری گسترده برای یافتن متاستاز لازم نیست.

در سرطان‌های با خطر متوسط نامطلوب یا خطر بالا، PSMA PET/CT نقش رو به رشدی در مرحله‌بندی دارد و نسبت به CT و اسکن استخوان معمولی حساسیت بیشتری برای یافتن برخی متاستازها دارد.

راهنمای EAU 2026 برای سرطان پرخطر یا موضعی پیشرفته، PSMA PET/CT را در صورت دسترسی به‌عنوان روش مناسب مرحله‌بندی توصیه می‌کند.

مرحله I

سرطان محدود به پروستات است و معمولاً ویژگی‌های کم‌خطر دارد.

مرحله II

سرطان همچنان محدود به پروستات است، اما ممکن است حجم یا Grade Group بالاتری داشته باشد.

مرحله III

سرطان ممکن است از کپسول پروستات خارج شده، کیسه‌های منی یا بافت‌های اطراف را درگیر کرده باشد یا ویژگی‌های زیستی پرخطرتری داشته باشد.

مرحله IV

سرطان به غدد لنفاوی منطقه‌ای یا نقاط دوردست مانند استخوان‌ها انتشار یافته است.

نوع درمان بر اساس مرحله، Grade Group، PSA، سن، وضعیت سلامت و ترجیح فرد انتخاب می‌شود.

پایش فعال

برای بسیاری از افراد مبتلا به سرطان موضعی کم‌خطر، درمان فوری ضروری نیست.

در Active Surveillance یا پایش فعال سرطان به‌طور منظم با PSA، معاینه، MRI و در مواقع لازم بیوپسی پیگیری می‌شود و فقط در صورت مشاهده نشانه‌های پیشرفت، درمان قطعی آغاز می‌شود.

هدف این رویکرد جلوگیری از عوارض غیرضروری جراحی یا پرتودرمانی در سرطانی است که ممکن است هرگز خطرناک نشود.

پایش فعال با «بی‌توجهی به سرطان» متفاوت است و نیازمند برنامه منظم پیگیری است.

انتظار همراه با مراقبت

Watchful Waiting بیشتر در افراد مسن‌تر یا کسانی که بیماری‌های زمینه‌ای جدی دارند و احتمالاً از درمان قطعی سود زیادی نمی‌برند استفاده می‌شود.

در این روش شدت پایش معمولاً کمتر است و اگر بیماری علامت‌دار شود، درمان با هدف کنترل علائم انجام می‌شود.

پروستاتکتومی رادیکال

در Radical Prostatectomy کل پروستات و کیسه‌های منی برداشته می‌شوند و در بعضی بیماران غدد لنفاوی لگنی نیز خارج می‌شوند.

جراحی می‌تواند به روش باز، لاپاراسکوپی یا رباتیک انجام شود.

هدف در سرطان موضعی، درمان قطعی بیماری است.

عوارض مهم جراحی

دو عارضه مهم عبارت‌اند از:

• بی‌اختیاری ادرار؛

• اختلال نعوظ.

احتمال و شدت این مشکلات به سن، عملکرد قبل از جراحی، وسعت بیماری، امکان حفظ اعصاب و تجربه تیم جراحی بستگی دارد.

پس از برداشتن پروستات، انزال طبیعی دیگر اتفاق نمی‌افتد و باروری طبیعی معمولاً از بین می‌رود.

پرتودرمانی نیز می‌تواند برای سرطان موضعی با هدف درمان قطعی استفاده شود.

پرتودرمانی خارجی

روش‌هایی مانند IMRT و VMAT امکان رساندن دقیق پرتو به پروستات و کاهش تابش به بافت‌های اطراف را فراهم می‌کنند.

در سرطان‌های خطر متوسط یا بالا ممکن است پرتودرمانی همراه با درمان کاهش آندروژن (ADT) انجام شود.

براکی‌تراپی

در Brachytherapy منابع رادیواکتیو به‌طور موقت یا دائمی در داخل یا نزدیک پروستات قرار داده می‌شوند.

این روش برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب آن به حجم پروستات، علائم ادراری و گروه خطر سرطان بستگی دارد.

عوارض پرتودرمانی ممکن است شامل تحریک ادراری، مشکلات روده‌ای و اختلال نعوظ باشند.

رشد بسیاری از سلول‌های سرطان پروستات به هورمون‌های مردانه، به‌ویژه تستوسترون، وابسته است.

Androgen Deprivation Therapy یا ADT مقدار این هورمون‌ها یا اثر آنها بر سلول سرطان را کاهش می‌دهد.

این درمان ممکن است با:

• آگونیست‌های GnRH؛

• آنتاگونیست‌های GnRH؛

• یا در موارد کمتر با برداشتن جراحی بیضه‌ها

انجام شود.

عوارض ADT

عوارض ممکن است شامل:

• گرگرفتگی؛

• کاهش میل جنسی؛

• اختلال نعوظ؛

• کاهش توده عضلانی؛

• افزایش چربی بدن؛

• کاهش تراکم استخوان؛

• خستگی؛

• تغییرات متابولیک

باشند.

به همین دلیل سلامت استخوان، ورزش، وزن و عوامل قلبی ـ متابولیک هنگام درمان طولانی‌مدت اهمیت دارند.

امروزه در بیشتر بیماران مبتلا به سرطان متاستاتیک حساس به هورمون، ADT به‌تنهایی درمان مطلوب نیست و در صورت مناسب بودن بیمار، درمان دیگری به آن اضافه می‌شود.

داروهایی که مسیر گیرنده آندروژن را مهار می‌کنند شامل:

• Abiraterone؛

• Apalutamide؛

• Enzalutamide؛

• Darolutamide

هستند.

Darolutamide در سال ۲۰۲۵ برای سرطان پروستات متاستاتیک حساس به اخته‌سازی بدون الزام به همراهی Docetaxel نیز توسط FDA تأیید شد.

در بعضی بیماران، به‌خصوص بر اساس حجم و ویژگی‌های بیماری، ترکیب ADT + داروی مسیر آندروژن + Docetaxel به‌صورت درمان سه‌گانه مطرح می‌شود.

اگر سرطان با وجود پایین بودن تستوسترون پیشرفت کند، به آن Castration-Resistant Prostate Cancer یا CRPC گفته می‌شود.

درمان بر اساس درمان‌های قبلی، علائم، محل متاستازها و تغییرات ژنتیکی سرطان انتخاب می‌شود.

گزینه‌ها می‌توانند شامل:

• Abiraterone؛

• Enzalutamide؛

• Docetaxel؛

• Cabazitaxel؛

• داروهای PARP inhibitor برای برخی تغییرات BRCA یا HRR؛

• Radium-223 در بعضی متاستازهای استخوانی؛

• درمان رادیولیگاندی PSMA

باشند.

بررسی تغییرات ژنی در بیماری پیشرفته اهمیت زیادی پیدا کرده است.

برخی سرطان‌های دارای تغییرات BRCA1، BRCA2 یا سایر ژن‌های ترمیم DNA موسوم به HRR ممکن است به داروهای مهارکننده PARP پاسخ دهند.

به همین دلیل آزمایش ژنتیکی سلول‌های سرطان و در برخی بیماران آزمایش ارثی خون یا بزاق می‌تواند بر انتخاب درمان و همچنین بررسی خطر سرطان در اعضای خانواده تأثیر بگذارد.

Lutetium-177 PSMA یا ^177Lu-PSMA-617 (Pluvicto) به مولکولی متصل می‌شود که سلول‌های سرطان پروستات دارای PSMA را شناسایی کرده و پرتو را مستقیماً به آنها می‌رساند.

در مارس ۲۰۲۵، FDA کاربرد این درمان را برای گروه گسترده‌تری از بیماران مبتلا به سرطان متاستاتیک مقاوم به اخته و PSMA مثبت گسترش داد.

در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶، FDA استفاده از Pluvicto همراه با یک داروی مهارکننده مسیر گیرنده آندروژن را برای گروهی از بیماران بزرگسال مبتلا به سرطان پروستات متاستاتیک PSMA مثبت که هنوز به مهار هورمونی حساس است نیز تأیید کرد. انتخاب بیمار برای این درمان به تصویربرداری PET اختصاصی PSMA نیاز دارد.

این درمان برای همه سرطان‌های پروستات مناسب نیست.

سرطان پروستات تمایل زیادی به انتشار به استخوان دارد.

پرتودرمانی می‌تواند برای کاهش درد ناشی از متاستاز استخوانی بسیار مؤثر باشد. داروهای محافظت‌کننده استخوان نیز در شرایط مشخص استفاده می‌شوند.

اگر متاستاز ستون فقرات باعث فشار بر نخاع شود، وضعیت اورژانسی است و باید سریع با MRI و درمان مناسب بررسی شود.

هیچ رژیم غذایی، مکمل یا ماده گیاهی ثابت نشده است که بتواند سرطان پروستات را درمان کند.

شواهد کافی وجود ندارد که مکمل‌هایی مانند سلنیوم، ویتامین E، لیکوپن یا مولتی‌ویتامین‌ها بتوانند به‌طور قابل‌اعتماد از سرطان پروستات جلوگیری کنند. مصرف خودسرانه مکمل‌ها، به‌خصوص در دوزهای بالا، توصیه نمی‌شود.

در افرادی که ADT دریافت می‌کنند، حفظ وزن سالم، فعالیت بدنی منظم و توجه به سلامت استخوان و عضلات اهمیت ویژه‌ای دارد.

راهی وجود ندارد که بتواند از همه موارد سرطان پروستات جلوگیری کند؛ زیرا سن و ژنتیک از مهم‌ترین عوامل خطر هستند.

اقدامات عمومی مانند:

• عدم مصرف دخانیات؛

• فعالیت بدنی منظم؛

• حفظ وزن مناسب؛

• رژیم غذایی متعادل

برای سلامت کلی و کاهش خطر بسیاری از بیماری‌ها مفید هستند، اما نباید به‌عنوان راه قطعی جلوگیری از سرطان پروستات معرفی شوند.

این بخش نیازمند تصمیم‌گیری آگاهانه است.

PSA می‌تواند برخی سرطان‌ها را پیش از ایجاد علامت شناسایی کند، اما ممکن است سرطان‌های آهسته‌رشدی را نیز پیدا کند که هرگز برای فرد مشکلی ایجاد نمی‌کردند. این مسئله می‌تواند به بیوپسی، اضطراب یا درمان غیرضروری و عوارضی مانند اختلال نعوظ و بی‌اختیاری منجر شود.

به همین دلیل سازمان‌های معتبر بر تصمیم‌گیری مشترک با پزشک تأکید دارند.

راهنمای EAU 2026 پیشنهاد می‌کند بررسی PSA در افراد مطلع از خطر از حدود:

• ۵۰ سالگی در افراد با خطر معمول؛

• ۴۵ سالگی در افراد دارای سابقه خانوادگی سرطان پروستات در سن پایین یا مردان با تبار آفریقایی؛

• ۴۰ سالگی در حاملان BRCA2

مطرح شود.

برنامه دقیق غربالگری باید بر اساس دستورالعمل کشور و شرایط فرد تنظیم شود.

بله. سرطان موضعی پروستات در بسیاری از بیماران قابل درمان است.

جراحی و پرتودرمانی از روش‌های اصلی درمان قطعی هستند، اما بعضی سرطان‌های کم‌خطر نیازی به درمان فوری ندارند و با پایش فعال مدیریت می‌شوند.

در بیماری متاستاتیک نیز درمان‌های جدید می‌توانند برای مدت طولانی بیماری را کنترل کنند، هرچند درمان کامل بیماری منتشر معمولاً دشوارتر است.

بله، سرطان ممکن است پس از جراحی یا پرتودرمانی دوباره فعال شود.

اغلب اولین نشانه عود، افزایش مجدد PSA است که به آن عود بیوشیمیایی (Biochemical Recurrence) گفته می‌شود.

در چنین شرایطی، MRI، PSMA PET/CT یا سایر تصویربرداری‌ها می‌توانند بر اساس سطح PSA و شرایط بیمار برای یافتن محل بیماری استفاده شوند. راهنمای EAU 2026 نیز نقش تصویربرداری PSMA را در ارزیابی عود به‌روزرسانی کرده است.

سرطان پروستات پیش از ۵۰ سالگی نسبتاً نادر است.

وقوع بیماری در سن پایین، به‌خصوص اگر چند عضو خانواده نیز مبتلا باشند، احتمال وجود زمینه ارثی را بیشتر مطرح می‌کند و ممکن است مشاوره ژنتیک اهمیت بیشتری داشته باشد.

مراجعه معمول

ارزیابی پزشکی مناسب است اگر:

• PSA غیرطبیعی گزارش شده است؛

• خون در ادرار یا منی دیده می‌شود؛

• مشکلات ادراری جدید یا رو به افزایش وجود دارد؛

• سابقه خانوادگی قوی سرطان پروستات وجود دارد؛

• درباره زمان مناسب غربالگری سؤال دارید؛

• فرد مبتلا به سرطان پروستات متوجه درد استخوانی جدید یا کاهش وزن غیرقابل‌توضیح شده است.

مراجعه فوری

در صورت وجود موارد زیر باید سریع ارزیابی پزشکی انجام شود:

• ناتوانی کامل در دفع ادرار؛

• ضعف یا بی‌حسی جدید پاها؛

• مشکل جدید در راه رفتن؛

• بی‌اختیاری یا احتباس ادرار همراه با علائم عصبی؛

• اختلال کنترل مدفوع؛

• درد شدید و جدید ستون فقرات در فرد دارای سرطان پیشرفته.

این علائم ممکن است نشانه انسداد شدید ادراری یا فشار بر نخاع باشند.

۱. آیا سرطان پروستات همیشه علامت دارد؟
خیر. بسیاری از سرطان‌های اولیه هیچ علامتی ایجاد نمی‌کنند.

۲. آیا تکرر ادرار یعنی سرطان پروستات؟
خیر. بزرگی خوش‌خیم پروستات و بیماری‌های ادراری بسیار شایع‌تر هستند.

۳. PSA بالا یعنی سرطان؟
خیر. PSA ممکن است در بزرگی خوش‌خیم یا التهاب پروستات نیز بالا برود.

۴. PSA طبیعی سرطان را کاملاً رد می‌کند؟
خیر. احتمال سرطان با PSA پایین کمتر است، اما هیچ مقدار واحدی سرطان را با قطعیت رد نمی‌کند.

۵. آیا برای PSA بالا فوراً باید بیوپسی انجام شود؟
نه همیشه. تکرار PSA، MRI، تراکم PSA، سابقه خانوادگی و سایر عوامل می‌توانند در تصمیم‌گیری نقش داشته باشند.

۶. MRI می‌تواند سرطان را قطعی تشخیص دهد؟
خیر. MRI احتمال سرطان را مشخص می‌کند و نمونه‌برداری را هدایت می‌کند؛ تشخیص قطعی معمولاً با پاتولوژی است.

۷. Gleason چیست؟
سیستمی برای تعیین درجه سلول‌های سرطان پروستات در نمونه بافت است. نمره بالاتر معمولاً با رفتار تهاجمی‌تر ارتباط دارد.

۸. آیا همه سرطان‌های پروستات باید فوراً درمان شوند؟
خیر. پایش فعال در بسیاری از سرطان‌های کم‌خطر رویکرد استاندارد و مناسب است.

۹. پایش فعال خطرناک نیست؟
برای بیماران مناسب، پایش بر اساس برنامه منظم انجام می‌شود و در صورت نشانه پیشرفت، درمان آغاز می‌شود.

۱۰. آیا جراحی سرطان پروستات باعث بی‌اختیاری می‌شود؟
بی‌اختیاری یکی از عوارض احتمالی است، اما شدت و مدت آن بین افراد متفاوت است و بسیاری از بیماران بهبود قابل‌توجه پیدا می‌کنند.

۱۱. آیا جراحی باعث اختلال نعوظ می‌شود؟
ممکن است. سن، عملکرد جنسی پیش از عمل، وضعیت اعصاب اطراف پروستات و نوع جراحی بر احتمال بهبود اثر دارند.

۱۲. آیا پرتودرمانی به اندازه جراحی مؤثر است؟
برای بسیاری از سرطان‌های موضعی، هر دو می‌توانند با هدف درمان قطعی استفاده شوند. انتخاب به گروه خطر، سلامت و ترجیح بیمار بستگی دارد.

۱۳. آیا سرطان پروستات به استخوان گسترش پیدا می‌کند؟
بله. استخوان یکی از محل‌های شایع متاستاز در بیماری پیشرفته است.

۱۴. آیا سرطان پروستات ارثی است؟
بعضی موارد زمینه ارثی دارند، به‌خصوص در خانواده‌های دارای چند بیمار یا تغییراتی مانند BRCA2.

۱۵. آیا سرطان پروستات قابل درمان است؟
در مراحل موضعی، بسیاری از بیماران قابل درمان هستند. در بیماری پیشرفته نیز گزینه‌های متعددی برای کنترل طولانی‌مدت بیماری وجود دارد.

• سرطان پروستات یکی از شایع‌ترین سرطان‌های مردان است.

• بسیاری از موارد اولیه هیچ علامتی ندارند.

• PSA یک آزمایش غربالگری و ارزیابی خطر است و به‌تنهایی سرطان را ثابت نمی‌کند.

• MRI پروستات امروزه نقش مهمی پیش از بیوپسی دارد.

• تشخیص قطعی معمولاً با بیوپسی و بررسی پاتولوژی انجام می‌شود.

• Gleason و Grade Group شدت زیستی سرطان را مشخص می‌کنند.

• سرطان‌های کم‌خطر اغلب با پایش فعال مدیریت می‌شوند.

• جراحی و پرتودرمانی از درمان‌های اصلی سرطان موضعی هستند.

• در بیماری متاستاتیک، ADT همراه داروهای جدید مهارکننده مسیر آندروژن، شیمی‌درمانی و در موارد منتخب درمان‌های هدفمند یا رادیولیگاند PSMA استفاده می‌شوند.

• ضعف پاها یا اختلال کنترل ادرار و مدفوع همراه با درد ستون فقرات در سرطان پیشرفته یک علامت هشدار اورژانسی است.