راهنمای سلامت
آرتروز (استئوآرتریت)
Osteoarthritis
آرتروز یا استئوآرتریت بیماری مفصلی شایعی است که در آن ساختارهای مفصل به‌تدریج تغییر می‌کنند و می‌توانند باعث درد، خشکی، محدودیت حرکت و گاهی تورم خفیف شوند. زانو، لگن، دست‌ها و ستون فقرات از محل‌های شایع درگیری‌اند. درد مفصل همیشه به معنی آرتروز نیست. مفصل بسیار گرم و متورم، تب، درد ناگهانی شدید یا ناتوانی در تحمل وزن می‌تواند نشانهٔ مشکل دیگری باشد و نیاز به ارزیابی زودهنگام دارد.
علائم مرتبط با بیماری
آرتروز چیست؟
آرتروز یا استئوآرتریت شایع‌ترین نوع بیماری مفصلی است. در این وضعیت، غضروف، استخوان زیر غضروف و بافت‌های اطراف مفصل به‌تدریج تغییر می‌کنند. پیامد آن می‌تواند درد، خشکی، محدود شدن حرکت و تغییر شکل تدریجی مفصل باشد. شدت تغییرات تصویربرداری همیشه با شدت درد یکسان نیست؛ بنابراین درمان باید بر اساس وضعیت و نیازهای هر فرد تنظیم شود.
آرتروز بیشتر با افزایش سن دیده می‌شود، اما بخشی طبیعی و اجتناب‌ناپذیر از بالا رفتن سن نیست. سابقهٔ آسیب مفصل، اضافه‌وزن، فشار مکرر بر مفصل، ضعف عضلات اطراف مفصل و زمینهٔ خانوادگی می‌توانند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند.
علائم رایج
دردی که با فعالیت بیشتر می‌شود، خشکی کوتاه پس از استراحت یا صبح، صدای مفصل، کاهش دامنهٔ حرکت و مشکل در کارهایی مانند بالا رفتن از پله، نشستن و برخاستن یا گرفتن اشیا از علائم متداول‌اند. ممکن است دوره‌هایی از بهتر و بدتر شدن وجود داشته باشد. درد مداوم شبانه یا محدودیت رو به افزایش باید با پزشک مطرح شود.
تشخیص چگونه است؟
تشخیص معمولاً با گفت‌وگو، معاینهٔ مفصل و بررسی عملکرد انجام می‌شود. پزشک به محل درد، الگوی خشکی، سابقهٔ آسیب و نشانه‌های التهاب توجه می‌کند. تصویربرداری یا آزمایش برای همه لازم نیست و هنگامی درخواست می‌شود که تشخیص روشن نباشد یا احتمال علت دیگری مطرح باشد.
مراقبت و حفظ عملکرد
فعال ماندن در حدی که درد اجازه می‌دهد، تمرین‌های تقویت عضله و حرکات انعطاف‌پذیری با راهنمایی متخصص، و انتخاب فعالیت‌های کم‌فشار مانند پیاده‌روی متناسب یا تمرین در آب می‌تواند به عملکرد مفصل کمک کند. اگر وزن بالا است، کاهش تدریجی وزن با برنامهٔ ایمن، فشار وارد بر مفاصل تحمل‌کنندهٔ وزن را کم می‌کند. گرم یا سردکردن موضعی ممکن است برای برخی افراد تسکین کوتاه‌مدت ایجاد کند، اما نباید روی پوست آسیب‌دیده استفاده شود.
از بی‌حرکتی طولانی، افزایش ناگهانی شدت ورزش و اتکا به درمان خودسرانه پرهیز کنید. پزشک، فیزیوتراپیست یا کاردرمانگر می‌تواند برنامه‌ای متناسب با محل درگیری، سن و توانایی فرد پیشنهاد دهد.
چه زمانی باید سریع مراجعه کرد؟
مفصل داغ، قرمز و بسیار متورم همراه با تب یا ناخوشی عمومی، درد ناگهانی شدید، ناتوانی در تحمل وزن، تغییر شکل پس از آسیب یا ضعف و بی‌حسی تازه نیازمند ارزیابی فوری است. تشخیص آنلاین نمی‌تواند التهاب عفونی، شکستگی یا پارگی ساختارهای مفصل را رد کند.
منبع و بازبینی محتوا
بازبینی محتوا
طاهره چگینی
محتوای آموزشی برای کمک به شناخت علائم و پیگیری مناسب است و جایگزین معاینه، آزمایش یا تشخیص پزشک نیست.
منبع علمی صفحه
مشاهده منبعتخصصهای مرتبط
این صفحه برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست.