سرطان التهابی پستان

سرطان التهابی پستان چیست؟

در سرطان التهابی پستان، سلول‌های سرطانی به عروق لنفاوی موجود در پوست پستان وارد می‌شوند و جریان طبیعی لنف را مختل می‌کنند. تجمع مایع و انسداد عروق لنفاوی باعث تورم و تغییرات مشخص پوست می‌شود.

اصطلاح «التهابی» ممکن است این تصور را ایجاد کند که بیماری نوعی عفونت یا التهاب ساده است، اما این نام به ظاهر ملتهب پستان اشاره دارد و بیماری در واقع یک سرطان مهاجم است.

بیشتر موارد IBC از نوع کارسینوم مجرایی مهاجم (Invasive Ductal Carcinoma) هستند.

سرطان التهابی پستان چقدر شایع است؟

این سرطان نادر است. بر اساس اطلاعات مؤسسه ملی سرطان آمریکا، حدود ۱ تا ۵ درصد سرطان‌های پستان در ایالات متحده از نوع التهابی هستند.

این آمار مربوط به ایالات متحده است و نباید بدون داده‌های محلی مستقیماً به سایر کشورها تعمیم داده شود.

سرطان التهابی پستان در مقایسه با بسیاری از انواع دیگر سرطان پستان معمولاً در سن پایین‌تری تشخیص داده می‌شود. در داده‌های ایالات متحده نیز میزان آن در زنان سیاه‌پوست بیشتر از زنان سفیدپوست گزارش شده و چاقی با افزایش خطر همراه بوده است. این ارتباط‌ها عوامل خطر جمعیتی هستند و علت مستقیم بیماری محسوب نمی‌شوند.

یکی از ویژگی‌های مهم IBC سرعت ایجاد علائم است.

تغییر رنگ پوست پستان

ممکن است بخش بزرگی از پستان به رنگ صورتی، قرمز، قرمز مایل به بنفش یا حتی شبیه کبودی دیده شود. ظاهر بیماری در رنگ‌های مختلف پوست می‌تواند متفاوت باشد و همیشه قرمزی روشن وجود ندارد.

تورم و بزرگ شدن سریع پستان

یک پستان ممکن است در مدت کوتاهی بزرگ‌تر از طرف مقابل شود. احساس سنگینی و سفتی نیز امکان‌پذیر است.

پوست پرتقالی

انسداد عروق لنفاوی می‌تواند باعث ایجاد فرورفتگی‌های متعدد روی پوست شود که ظاهر آن را شبیه پوست پرتقال می‌کند.

گرمی، حساسیت و درد

پستان ممکن است گرم‌تر باشد و فرد احساس درد، سوزش، خارش یا حساسیت داشته باشد.

درد به‌تنهایی نشانه اختصاصی سرطان نیست، اما همراه شدن آن با تورم و تغییرات سریع پوستی نیاز به بررسی دارد.

تغییر نوک پستان

نوک پستان ممکن است صاف یا به داخل کشیده شود. اگر این تغییر جدید باشد اهمیت بیشتری دارد.

بزرگ شدن غدد لنفاوی

ممکن است غدد لنفاوی زیر بغل یا بالای استخوان ترقوه بزرگ شوند.

آیا در سرطان التهابی پستان حتماً توده وجود دارد؟

خیر.

یکی از تفاوت‌های مهم این بیماری با بسیاری از سرطان‌های پستان این است که ممکن است هیچ توده مشخصی قابل لمس نباشد. حتی ماموگرافی نیز همیشه توده واضحی نشان نمی‌دهد.

منظور از مدت بیماری را باید از سرعت ایجاد علائم تفکیک کرد.

در معیارهای تشخیصی مورد استفاده برای IBC، علائمی مانند تورم، قرمزی یا پوست پرتقالی معمولاً به‌صورت سریع و در مدت حداکثر حدود ۶ ماه ایجاد شده‌اند و تغییرات پوستی بخش قابل‌توجهی از پستان را درگیر می‌کنند.

این بیماری بدون درمان معمولاً رفتاری سریع‌تر از بسیاری از سرطان‌های دیگر پستان دارد. مدت درمان نیز بسته به پاسخ به شیمی‌درمانی، جراحی، پرتودرمانی و ویژگی‌های مولکولی تومور ممکن است چندین ماه یا بیشتر باشد.

علت دقیق اینکه چرا یک فرد به IBC مبتلا می‌شود مشخص نیست.

بیماری زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های پستان دچار تغییرات سرطانی شوند، رشد کنترل‌نشده پیدا کنند و در IBC به عروق لنفاوی پوست پستان نفوذ کنند. انسداد همین عروق باعث بخش مهمی از ظاهر التهابی بیماری می‌شود.

IBC عفونت نیست و از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود.

عوامل خطر اختصاصی IBC هنوز به‌طور کامل شناخته نشده‌اند.

اطلاعات NCI نشان می‌دهد این سرطان:

• معمولاً در سن پایین‌تری نسبت به بسیاری از سرطان‌های پستان تشخیص داده می‌شود؛

• در داده‌های آمریکا در زنان سیاه‌پوست بیشتر دیده شده است؛

• در زنان مبتلا به چاقی بیشتر گزارش شده است.

سایر عوامل خطر کلی سرطان پستان نیز ممکن است اهمیت داشته باشند، اما داشتن یک یا چند عامل خطر به معنی ابتلای حتمی نیست و بسیاری از بیماران عامل خطر مشخصی ندارند.

ماستیت (Mastitis) التهاب یا عفونت پستان است و به‌خصوص هنگام شیردهی بسیار شایع‌تر از IBC است.

هر دو بیماری ممکن است باعث قرمزی، گرمی، تورم و درد پستان شوند. در ماستیت ممکن است تب و علائم عفونت نیز دیده شود.

تفاوت مهم این است که IBC معمولاً با درمان عفونت برطرف نمی‌شود. اگر پزشک ابتدا احتمال عفونت را مطرح کرده و پس از حدود یک هفته درمان مناسب علائم واضحاً بهتر نشده‌اند، بدتر شده‌اند یا سطح بیشتری از پستان را درگیر کرده‌اند، بررسی بیشتر برای سرطان اهمیت دارد.

تشخیص IBC ترکیبی از ظاهر بالینی بیماری و اثبات سرطان مهاجم در بیوپسی است.

معیارهای شناخته‌شده شامل شروع سریع تغییراتی مانند تورم، قرمزی، گرمی یا پوست پرتقالی، درگیری حدود یک‌سوم یا بیشتر پوست پستان و اثبات کارسینوم مهاجم در نمونه بافتی هستند.

معاینه بالینی

پزشک اندازه، رنگ، تورم و وضعیت پوست پستان و نوک پستان را بررسی کرده و غدد لنفاوی زیر بغل و اطراف ترقوه را معاینه می‌کند.

ماموگرافی

ماموگرافی می‌تواند بخشی از بررسی باشد، اما IBC ممکن است توده مشخصی ایجاد نکند و همیشه در ماموگرافی به‌وضوح دیده نشود. بنابراین ماموگرافی طبیعی به‌تنهایی بیماری را رد نمی‌کند.

سونوگرافی

سونوگرافی می‌تواند تغییرات بافت پستان و غدد لنفاوی را بررسی کند و برای هدایت نمونه‌برداری نیز مفید است.

MRI پستان

MRI می‌تواند وسعت درگیری پستان و پوست را با جزئیات بیشتری مشخص کند و در برنامه‌ریزی درمان کاربرد داشته باشد.

بیوپسی

برای تأیید سرطان باید از بافت پستان نمونه‌برداری شود. در برخی بیماران، Punch Biopsy از پوست غیرطبیعی نیز انجام می‌شود.

وجود سلول‌های سرطانی در عروق لنفاوی پوست از بیماری حمایت می‌کند، اما نبود این یافته در یک نمونه کوچک الزاماً IBC را رد نمی‌کند؛ تشخیص اساساً ترکیبی از یافته‌های بالینی و پاتولوژی است.

پس از اثبات سرطان، بافت از نظر نشانگرهای مهم بررسی می‌شود.

این موارد معمولاً شامل:

• گیرنده استروژن ER؛

• گیرنده پروژسترون PR؛

• وضعیت HER2

هستند.

نتایج این آزمایش‌ها مشخص می‌کنند آیا درمان هورمونی یا داروهای هدفمند ضد HER2 می‌توانند مفید باشند.

در برخی بیماران آزمایش‌های ژنتیکی و مولکولی دیگری نیز بر اساس سابقه خانوادگی، سن، نوع تومور و مرحله بیماری انجام می‌شوند.

IBC هنگام تشخیص حداقل مرحله III است؛ زیرا طبق تعریف پوست پستان را درگیر کرده است.

مرحله III

سرطان در پستان و پوست و احتمالاً غدد لنفاوی اطراف وجود دارد، اما متاستاز دوردست پیدا نشده است.

مرحله IV

سرطان به اعضای دوردست مانند استخوان، ریه، کبد یا مغز منتشر شده است.

IBC مرحله I یا II محسوب نمی‌شود.

برای بررسی انتشار بیماری ممکن است CT، PET/CT، MRI یا سایر تصویربرداری‌ها بر اساس شرایط بیمار انجام شوند.

IBC معمولاً با درمان چندمرحله‌ای و چندتخصصی مدیریت می‌شود. در مرحله III، درمان معمولاً با دارو قبل از جراحی آغاز می‌شود، سپس جراحی و پس از آن پرتودرمانی انجام می‌شود.

شیمی‌درمانی قبل از جراحی

به درمانی که پیش از عمل داده می‌شود درمان نئوادجوانت (Neoadjuvant Therapy) گفته می‌شود.

هدف آن کاهش حجم بیماری، کنترل سلول‌های سرطانی در سراسر بدن و بررسی میزان پاسخ سرطان به درمان است.

رژیم‌های شیمی‌درمانی معمولاً شامل چند دارو هستند و در بسیاری از بیماران از داروهای گروه آنتراسیکلین و تاکسان استفاده می‌شود. انتخاب دقیق داروها به وضعیت عمومی بیمار و خصوصیات تومور بستگی دارد.

اگر سلول‌های سرطان HER2-positive باشند، درمان هدفمند ضد HER2 به شیمی‌درمانی اضافه می‌شود.

Trastuzumab یکی از داروهای مهم این گروه است و اغلب همراه Pertuzumab استفاده می‌شود.

این داروها ممکن است بر عملکرد قلب اثر بگذارند؛ به همین دلیل بررسی عملکرد قلب در زمان‌های مناسب بخشی از مراقبت درمانی است.

پس از جراحی نیز ادامه نوع درمان ضد HER2 به میزان پاسخ تومور و سایر ویژگی‌ها بستگی دارد.

اگر سرطان فاقد گیرنده‌های ER و PR و همچنین HER2 باشد، به آن Triple-Negative Breast Cancer گفته می‌شود.

برای IBC سه‌گانه منفی، Pembrolizumab ممکن است همراه شیمی‌درمانی قبل از جراحی و سپس در شرایط مناسب بعد از جراحی ادامه داده شود.

پمبرولیزوماب یک داروی ایمونوتراپی است. عوارض مهم آن ناشی از فعال شدن سیستم ایمنی علیه بافت‌های سالم است و ممکن است تیروئید، ریه، روده، کبد یا سایر اندام‌ها را درگیر کند؛ بنابراین درمان باید تحت نظارت انکولوژی انجام شود.

اگر بیماری مرحله III به درمان اولیه پاسخ مناسبی بدهد، جراحی استاندارد معمولاً Modified Radical Mastectomy یا ماستکتومی رادیکال تعدیل‌شده است.

در این عمل:

• کل پستان برداشته می‌شود؛

• غدد لنفاوی زیر بغل نیز بررسی و برداشته می‌شوند.

به دلیل درگیری گسترده پوست در IBC، لامپکتومی یا جراحی حفظ پستان و همچنین ماستکتومی با حفظ پوست معمولاً گزینه‌های استاندارد محسوب نمی‌شوند.

همچنین بیوپسی غده لنفاوی نگهبان به‌طور معمول برای IBC استفاده نمی‌شود و تخلیه غدد لنفاوی زیر بغل استانداردتر است.

بعد از جراحی، بیشتر بیماران مبتلا به IBC مرحله III پرتودرمانی دیواره قفسه سینه و نواحی لنفاوی منطقه‌ای دریافت می‌کنند.

هدف، از بین بردن سلول‌های سرطانی میکروسکوپی باقی‌مانده و کاهش احتمال عود موضعی است.

به دلیل نیاز معمول به پرتودرمانی، بازسازی پستان اغلب به زمان دیگری موکول می‌شود و برنامه آن باید با جراح پستان، جراح پلاستیک و متخصص رادیوتراپی هماهنگ شود.

اگر سرطان گیرنده استروژن یا پروژسترون مثبت باشد، پس از درمان‌های اولیه ممکن است هورمون‌درمانی یا Endocrine Therapy تجویز شود.

داروهایی مانند تاموکسیفن یا مهارکننده‌های آروماتاز بسته به وضعیت یائسگی و شرایط بیمار استفاده می‌شوند.

این درمان معمولاً طولانی‌مدت است و هدف آن کاهش احتمال رشد یا عود سرطان حساس به هورمون است.

اگر IBC به اندام‌های دوردست منتشر شده باشد، بیماری مرحله IV است.

در این مرحله درمان عمدتاً سیستمیک است و بر اساس زیست‌شناسی تومور می‌تواند شامل:

• شیمی‌درمانی؛

• درمان هورمونی؛

• داروهای ضد HER2؛

• ایمونوتراپی؛

• داروهای هدفمند دیگر

باشد.

هدف درمان در مرحله متاستاتیک معمولاً کنترل بیماری، کاهش علائم، حفظ عملکرد و افزایش طول عمر است. جراحی و پرتودرمانی نیز در شرایط خاص ممکن است برای کنترل موضعی یا کاهش علائم استفاده شوند.

در بیماری مرحله III که متاستاز دوردست ندارد، درمان با هدف درمان قطعی انجام می‌شود و ترکیب درمان دارویی، ماستکتومی و پرتودرمانی می‌تواند به کنترل طولانی‌مدت بیماری منجر شود.

با این حال IBC نسبت به بسیاری از انواع دیگر سرطان پستان احتمال عود و انتشار بیشتری دارد. در مرحله IV معمولاً بیماری به‌عنوان سرطان متاستاتیک و با هدف کنترل بلندمدت درمان می‌شود.

پیش‌آگهی به مرحله بیماری، زیست‌شناسی تومور، وضعیت HER2 و گیرنده‌های هورمونی، پاسخ به درمان اولیه و عوامل فردی بستگی دارد.

در داده‌های SEER آمریکا برای زنانی که بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱ مبتلا به IBC تشخیص داده شده‌اند، بقای نسبی پنج‌ساله حدود ۵۳ درصد برای بیماری منطقه‌ای و ۲۲ درصد برای بیماری منتشر به نقاط دوردست گزارش شده است. این اعداد میانگین جمعیتی هستند و سرنوشت یک فرد مشخص را پیش‌بینی نمی‌کنند. همچنین درمان‌های امروزی نسبت به سال‌های آغاز این مجموعه داده پیشرفت کرده‌اند.

بله. IBC نسبت به بسیاری از سرطان‌های دیگر پستان خطر عود بالاتری دارد.

عود ممکن است:

• در پوست یا دیواره قفسه سینه؛

• در غدد لنفاوی منطقه‌ای؛

• یا در اندام‌های دوردست

ایجاد شود.

به همین دلیل پیگیری پس از درمان و گزارش هر علامت جدید اهمیت دارد.

هیچ رژیم غذایی، مکمل، گیاه دارویی یا درمان خانگی شناخته‌شده‌ای نمی‌تواند سرطان التهابی پستان را از بین ببرد.

تغذیه مناسب هنگام شیمی‌درمانی و پرتودرمانی برای حفظ وزن و توان بدنی اهمیت دارد. تهوع، تغییر اشتها یا مشکلات گوارشی ناشی از درمان ممکن است نیازمند مشاوره تغذیه باشد.

مصرف مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی نیز بهتر است با انکولوژیست هماهنگ شود، زیرا بعضی فرآورده‌ها ممکن است با داروهای ضدسرطان تداخل داشته باشند.

راه مشخصی برای پیشگیری اختصاصی از IBC وجود ندارد.

حفظ وزن سالم، فعالیت بدنی و کاهش برخی عوامل خطر قابل اصلاح می‌توانند به کاهش کلی خطر سرطان پستان کمک کنند، اما تضمینی برای جلوگیری از IBC نیستند.

نکته مهم در مورد IBC، شناخت علائم و اقدام سریع در صورت ایجاد تغییرات ناگهانی پستان است.

غربالگری معمول پستان نیز اهمیت خود را دارد، اما IBC ممکن است بین دو نوبت غربالگری ایجاد شود و همیشه در ماموگرافی قابل مشاهده نیست.

قرمزی و درد پستان در دوران شیردهی بسیار بیشتر به علت ماستیت یا سایر مشکلات خوش‌خیم است تا سرطان التهابی پستان.

با این حال، اگر علائم با درمان مناسب برطرف نشوند، ناحیه درگیر بزرگ‌تر شود یا تغییرات پوستی و تورم مداوم باقی بمانند، بررسی بیشتر لازم است و نباید همه علائم طولانی‌مدت را به شیردهی نسبت داد.

مراجعه سریع

در صورت مشاهده موارد زیر ارزیابی پزشکی مناسب است:

• بزرگ شدن سریع یک پستان؛

• قرمزی یا تغییر رنگ گسترده پوست؛

• پوست پرتقالی؛

• تورم بدون علت مشخص؛

• گرم و سنگین شدن یک پستان؛

• برگشت جدید نوک پستان به داخل؛

• تورم غدد لنفاوی زیر بغل یا بالای ترقوه؛

• عدم پاسخ علائم شبیه ماستیت به درمان مناسب.

این علائم الزاماً به معنی سرطان نیستند، اما IBC باید در تشخیص افتراقی آنها قرار گیرد.

۱. سرطان التهابی پستان چیست؟
نوعی سرطان مهاجم و سریع‌الرشد پستان است که سلول‌های آن عروق لنفاوی پوست پستان را مسدود می‌کنند.

۲. آیا سرطان التهابی پستان همان عفونت پستان است؟
خیر. ظاهر آن می‌تواند شبیه عفونت باشد، اما علت آن سلول‌های سرطانی هستند.

۳. آیا همیشه توده پستان وجود دارد؟
خیر. در بسیاری از بیماران توده مشخصی لمس نمی‌شود.

۴. مهم‌ترین علائم چیست؟
تورم و بزرگ شدن سریع پستان، تغییر رنگ، پوست پرتقالی، گرمی و سنگینی و تغییر نوک پستان از علائم مهم‌اند.

۵. علائم با چه سرعتی ایجاد می‌شوند؟
معمولاً طی چند هفته تا چند ماه و طبق معیارهای تشخیصی در یک دوره سریع حداکثر حدود ۶ ماه ایجاد می‌شوند.

۶. آیا ماموگرافی طبیعی بیماری را رد می‌کند؟
خیر. IBC همیشه در ماموگرافی واضح نیست.

۷. تشخیص قطعی چگونه انجام می‌شود؟
با ترکیب علائم بالینی و اثبات سرطان مهاجم در نمونه‌برداری بافتی.

۸. آیا بیوپسی پوست هم لازم است؟
در برخی بیماران Punch Biopsy از پوست غیرطبیعی انجام می‌شود، اما تصمیم به آن بر اساس شرایط بالینی است.

۹. آیا سرطان التهابی پستان مرحله یک دارد؟
خیر. IBC طبق تعریف هنگام تشخیص حداقل مرحله III است؛ اگر متاستاز دوردست وجود داشته باشد مرحله IV محسوب می‌شود.

۱۰. چرا اول شیمی‌درمانی انجام می‌شود؟
برای کاهش میزان بیماری پیش از جراحی، درمان زودهنگام سلول‌های سرطانی احتمالی در سایر نقاط بدن و بررسی پاسخ تومور به درمان.

۱۱. آیا می‌توان فقط توده را برداشت و پستان را حفظ کرد؟
در IBC مرحله III استاندارد معمولاً ماستکتومی است و جراحی حفظ پستان به دلیل درگیری گسترده پوست گزینه معمول محسوب نمی‌شود.

۱۲. آیا سرطان HER2 مثبت درمان متفاوتی دارد؟
بله. درمان‌های هدفمند مانند تراستوزوماب و در بسیاری موارد پرتوزوماب به درمان اضافه می‌شوند.

۱۳. آیا سرطان سه‌گانه منفی قابل درمان است؟
در مرحله III درمان با هدف درمان قطعی انجام می‌شود و در موارد مناسب شیمی‌درمانی همراه ایمونوتراپی می‌تواند بخشی از درمان باشد.

۱۴. آیا سرطان التهابی پستان عود می‌کند؟
ممکن است عود کند و خطر عود آن نسبت به بسیاری از انواع دیگر سرطان پستان بالاتر است.

۱۵. اگر پزشک ابتدا ماستیت تشخیص داده باشد چه کنیم؟
اگر پس از حدود یک هفته درمان مناسب بهبود واضحی دیده نشود یا علائم بدتر شوند، باید مجدداً ارزیابی و در صورت لزوم تصویربرداری و بیوپسی انجام شود.

• سرطان التهابی پستان نوعی نادر اما سریع‌الرشد از سرطان مهاجم پستان است.

• معمولاً توده مشخصی ایجاد نمی‌کند و ممکن است در ماموگرافی نیز به‌وضوح دیده نشود.

• تورم سریع، تغییر رنگ، گرمی، بزرگ شدن پستان و پوست پرتقالی از علائم مهم هستند.

• علائم معمولاً طی چند هفته تا چند ماه ظاهر می‌شوند.

• بیماری ممکن است با ماستیت اشتباه شود؛ عدم پاسخ به درمان عفونت نیازمند بررسی بیشتر است.

• تشخیص نیازمند اثبات سرطان مهاجم با بیوپسی است.

• IBC هنگام تشخیص حداقل مرحله III است.

• درمان مرحله III معمولاً با درمان دارویی پیش از جراحی آغاز و سپس با ماستکتومی و پرتودرمانی ادامه پیدا می‌کند.

• درمان‌های هدفمند، هورمونی یا ایمونوتراپی بر اساس ویژگی‌های تومور به برنامه درمان اضافه می‌شوند.