راهنمای سلامت
انسداد روده
Bowel obstruction
انسداد روده به بسته شدن جزئی یا کامل مسیر عبور محتویات، مایعات و گاز در روده کوچک یا روده بزرگ گفته می‌شود. انسداد ممکن است به علت یک مانع فیزیکی مانند چسبندگی‌های داخل شکم، فتق، تومور، پیچ‌خوردگی روده یا تنگی ایجاد شود. گاهی نیز مانع فیزیکی وجود ندارد و حرکت طبیعی روده متوقف می‌شود که به آن ایلئوس یا انسداد عملکردی گفته می‌شود. درد و پیچش شکم، نفخ و بزرگ شدن شکم، تهوع و استفراغ، یبوست و ناتوانی در دفع گاز از علائم مهم هستند. انسداد کامل روده می‌تواند یک اورژانس پزشکی باشد. افزایش فشار داخل روده در موارد شدید ممکن است جریان خون دیواره روده را مختل کند و باعث ایسکمی یا «خفگی روده»، مرگ بافت، سوراخ‌شدگی و التهاب یا عفونت داخل شکم شود. بنابراین درد شدید یا مداوم شکم همراه با استفراغ، اتساع شکم و قطع دفع مدفوع و گاز را نباید در خانه با ملین یا درمان‌های گیاهی درمان کرد.
علائم مرتبط با بیماری
انسداد روده چیست؟
دستگاه گوارش به‌طور طبیعی محتویات غذایی، مایعات و گاز را با انقباضات هماهنگ عضلات روده به سمت جلو حرکت می‌دهد.
اگر مسیر روده در نقطه‌ای بسته شود، محتویات در پشت محل انسداد تجمع پیدا می‌کنند. در نتیجه روده متسع می‌شود و ممکن است تهوع، استفراغ، درد و اختلال دفع ایجاد شود.
انسداد می‌تواند جزئی (Partial) یا کامل (Complete) باشد. در انسداد جزئی ممکن است هنوز مقداری مدفوع یا گاز عبور کند؛ بنابراین داشتن مقداری دفع، انسداد نسبی را کاملاً رد نمی‌کند.
انواع انسداد روده
انسداد روده کوچک
Small Bowel Obstruction یا SBO روده باریک را درگیر می‌کند.
چسبندگی‌های داخل شکم پس از جراحی یکی از مهم‌ترین و شایع‌ترین علل این نوع انسداد هستند. چسبندگی می‌تواند روده را بکشد، خم کند یا تحت فشار قرار دهد و مسیر آن را ببندد.
انسداد روده بزرگ
Large Bowel Obstruction یا LBO روده بزرگ یا کولون را درگیر می‌کند.
علل مهم شامل:
سرطان کولورکتال؛
پیچ‌خوردگی روده؛
تنگی‌های خوش‌خیم؛
برخی عوارض بیماری دیورتیکولی
هستند.
انسداد مکانیکی
یک مانع واقعی در مسیر روده وجود دارد؛ برای مثال چسبندگی، فتق یا تومور.
انسداد عملکردی یا شبه‌انسداد
در این حالت مانع فیزیکی پیدا نمی‌شود، اما عضلات یا اعصاب روده نمی‌توانند محتویات را به‌طور طبیعی حرکت دهند.
شبه‌انسداد حاد کولون یا سندرم اوگیلوی (Acute Colonic Pseudo-Obstruction) یکی از نمونه‌های مهم است.
علائم انسداد روده
علائم بسته به محل و شدت انسداد متفاوت هستند.
علائم شایع
ممکن است شامل موارد زیر باشند:
درد یا گرفتگی شکم؛
نفخ؛
اتساع و بزرگ شدن شکم؛
تهوع؛
استفراغ؛
کاهش اشتها؛
یبوست؛
ناتوانی در دفع گاز؛
تغییر صداهای روده.
درد شکم
در مراحل اولیه انسداد مکانیکی، درد ممکن است قولنجی یا موجی باشد؛ یعنی با انقباض روده شدت پیدا کند و سپس کمتر شود.
دردی که از حالت موجی به درد مداوم و شدید تبدیل می‌شود، به‌خصوص همراه با حساسیت واضح شکم یا وضعیت عمومی نامناسب، می‌تواند نگران‌کننده‌تر باشد.
استفراغ
در انسداد قسمت‌های بالاتر روده کوچک، استفراغ ممکن است زودتر و شدیدتر بروز کند.
در انسداد قسمت‌های پایین‌تر، اتساع شکم و قطع دفع ممکن است برجسته‌تر باشند.
قطع دفع گاز و مدفوع
این علامت به‌ویژه در انسداد کامل مهم است، اما در انسداد نسبی ممکن است مدتی همچنان گاز یا مدفوع دفع شود.
علائم هشداردهنده
موارد زیر می‌توانند احتمال عوارض جدی‌تر را مطرح کنند:
درد شدید، مداوم یا رو به افزایش؛
حساسیت شدید یا سفت شدن شکم؛
تب؛
افزایش ضربان قلب؛
ضعف شدید یا افت فشار؛
استفراغ مکرر؛
خونریزی گوارشی؛
کاهش سطح هوشیاری؛
کاهش واضح ادرار.
انسداد می‌تواند جریان خون بخش گرفتار روده را قطع کند و به مرگ بافت و پریتونیت منجر شود.
انسداد روده چه مدت طول می‌کشد؟مدت ثابتی برای انسداد روده وجود ندارد.
بعضی انسدادهای نسبی ناشی از چسبندگی با درمان بیمارستانی غیرجراحی باز می‌شوند، در حالی که انسداد ناشی از پیچ‌خوردگی، فتق گرفتار، کاهش خون‌رسانی، سوراخ‌شدگی یا برخی تومورها ممکن است نیازمند مداخله سریع باشند.
به همین دلیل شدت انسداد را نمی‌توان فقط بر اساس تعداد ساعت یا روزی که علائم وجود داشته‌اند مشخص کرد.
انسداد کامل درمان‌نشده می‌تواند خطرناک باشد و نباید منتظر ماند تا خودبه‌خود برطرف شود.
علت انسداد روده چیست؟چسبندگی‌های شکمی
چسبندگی‌ها نوارهایی شبیه بافت اسکار در داخل شکم هستند. جراحی شکم شایع‌ترین علت ایجاد چسبندگی است و چسبندگی نیز از مهم‌ترین علل انسداد روده کوچک محسوب می‌شود.
نکته مهم این است که انسداد ناشی از چسبندگی ممکن است حتی سال‌ها بعد از جراحی شکم ایجاد شود.
فتق
در فتق، بخشی از روده ممکن است وارد یک ناحیه ضعیف دیواره شکم یا کشاله ران شود.
اگر روده در فتق گرفتار شود، علاوه بر انسداد ممکن است خون‌رسانی آن نیز مختل شود.
سرطان
تومورهای روده بزرگ از علل مهم انسداد کولون هستند. تومور می‌تواند به‌تدریج مجرای روده را تنگ کند تا عبور مدفوع دشوار یا متوقف شود.
پیچ‌خوردگی روده
Volvulus زمانی رخ می‌دهد که بخشی از روده حول محور خود و مزانتر بچرخد.
سیگموئید و سکوم از محل‌های مهم پیچ‌خوردگی کولون هستند. پیچ‌خوردگی می‌تواند علاوه بر انسداد، خون‌رسانی روده را نیز مختل کند.
انواژیناسیون
در Intussusception بخشی از روده داخل بخش مجاور خود فرو می‌رود.
این علت در کودکان اهمیت بیشتری دارد، اگرچه در بزرگسالان نیز به‌ندرت اتفاق می‌افتد و معمولاً باید علت زمینه‌ای بررسی شود.
تنگی روده
التهاب مزمن، جراحی قبلی، برخی بیماریهای التهابی روده یا پرتودرمانی می‌توانند در طول زمان باعث ایجاد تنگی شوند.
مدفوع بسیار سفت
گیرکردن شدید مدفوع به‌خصوص در سالمندان یا افراد کم‌تحرک می‌تواند گاهی باعث انسداد بخش انتهایی روده شود.
عوامل خطر انسداد رودهمهمترین عوامل عبارت‌اند از:
سابقه جراحی شکم یا لگن؛
فتق؛
سرطان‌های شکمی، به‌خصوص سرطان کولورکتال؛
بیماری کرون؛
بیماری دیورتیکولی و تنگی‌های ناشی از آن؛
سابقه انسداد روده؛
برخی جراحی‌های روده؛
اختلالات شدید حرکتی روده.
عامل خطر با علت قطعی یکسان نیست؛ برای مثال داشتن سابقه جراحی شکم به معنی ایجاد حتمی انسداد نیست.
عوارض انسداد رودهکمآبی و اختلال الکترولیت‌ها
استفراغ و تجمع مایع داخل روده می‌توانند باعث کاهش آب و املاح بدن شوند.
خفگی روده
Strangulation زمانی رخ می‌دهد که خون‌رسانی قسمت مسدودشده روده کاهش پیدا کند یا قطع شود.
ایسکمی و نکروز
اگر خون‌رسانی کافی نباشد، دیواره روده آسیب می‌بیند و ممکن است بخشی از آن از بین برود.
سوراخ‌شدگی روده
افزایش فشار یا مرگ بافت می‌تواند موجب پارگی یا سوراخ شدن دیواره روده شود.
پریتونیت و سپسیس
ورود محتویات روده به فضای شکم می‌تواند التهاب شدید پرده صفاق، عفونت و در موارد شدید سپسیس ایجاد کند.
آیا انسداد روده خطرناک است؟بله، انسداد کامل یا انسدادی که خون‌رسانی روده را مختل کرده باشد می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد.
با این حال، همه موارد نیازمند عمل فوری نیستند. برخی انسدادهای نسبی، به‌خصوص انسداد روده کوچک ناشی از چسبندگی بدون نشانه‌های خفگی یا سوراخ‌شدگی، می‌توانند تحت نظر جراح با درمان غیرجراحی مدیریت شوند.
مسئله اصلی تشخیص این است که کدام بیمار می‌تواند تحت درمان محافظه‌کارانه قرار گیرد و چه کسی نیازمند مداخله فوری است.
تشخیص انسداد رودهشرح حال و معاینه
پزشک درباره محل و شدت درد، استفراغ، آخرین دفع گاز و مدفوع و سابقه جراحی، فتق، سرطان یا بیماریهای گوارشی سؤال می‌کند.
شکم از نظر اتساع، حساسیت، فتق و نشانه‌های التهاب صفاق بررسی می‌شود.
آزمایش خون
آزمایش‌ها ممکن است برای بررسی موارد زیر انجام شوند:
کم‌آبی؛
اختلال سدیم و پتاسیم؛
عملکرد کلیه؛
کم‌خونی؛
نشانه‌های التهاب یا عفونت؛
شواهد احتمالی کاهش خون‌رسانی بافت‌ها.
هیچ آزمایش خون منفردی انسداد را تأیید یا رد نمی‌کند.
CT Scanدر فرد بالغ با شک به انسداد حاد روده کوچک، معیارهای تصویربرداری ACR، CT شکم و لگن با تزریق وریدی ماده حاجب را معمولاً تصویربرداری مناسب اولیه می‌دانند. CT می‌تواند محل انسداد، شدت آن و بعضی علل و عوارض احتمالی را مشخص کند.
CT همچنین می‌تواند یافته‌هایی مطرح‌کننده پیچ‌خوردگی، حلقه بسته، اختلال خون‌رسانی یا سوراخ‌شدگی را نشان دهد.
رادیوگرافی شکم
عکس ساده شکم می‌تواند اتساع روده و بعضی الگوهای انسداد را نشان دهد، اما اطلاعات آن معمولاً از CT کمتر است.
ACR در شک به انسداد حاد روده کوچک، رادیوگرافی را فقط در گروه «ممکن است مناسب باشد» قرار می‌دهد و CT را روش قوی‌تری می‌داند.
ماده حاجب محلول در آب
در بعضی بیماران مبتلا به انسداد روده کوچک ناشی از چسبندگی، استفاده از ماده حاجب محلول در آب می‌تواند به ارزیابی احتمال باز شدن انسداد و نیاز به جراحی کمک کند و در برخی موارد ممکن است به رفع انسداد نیز کمک کند.
درمان انسداد رودهانسداد واقعی روده معمولاً بیماری‌ای نیست که با درمان خانگی مدیریت شود.
بستری و استراحت روده
بیمار معمولاً تا مشخص شدن وضعیت اجازه خوردن و آشامیدن ندارد (NPO) تا تجمع بیشتر مواد در پشت انسداد کاهش یابد.
مایعات و الکترولیت‌ها از طریق سرم جایگزین می‌شوند.
لوله بینی ـ معده
در بیمارانی که استفراغ یا اتساع قابل‌توجه دارند، ممکن است لوله نازوگاستریک (NG Tube) از بینی وارد معده شود تا مایع و گاز تجمع‌یافته تخلیه شود.
این کار فشار دستگاه گوارش و استفراغ را کاهش می‌دهد.
کنترل درد و تهوع
مسکن و داروی ضدتهوع بر اساس شرایط بیمار استفاده می‌شوند.
داروهایی که حرکات روده را کاهش می‌دهند، به‌خصوص برخی اپیوئیدها، ممکن است در انسداد عملکردی یا شبه‌انسداد وضعیت را بدتر کنند و مصرف آنها باید تحت نظر پزشک باشد.
آیا همه انسدادها به جراحی نیاز دارند؟خیر.
بعضی بیماران مبتلا به انسداد روده کوچک ناشی از چسبندگی که نشانه‌ای از پریتونیت، ایسکمی، خفگی روده یا سوراخ‌شدگی ندارند می‌توانند ابتدا تحت درمان محافظه‌کارانه و پایش دقیق قرار گیرند.
اما در شرایطی مانند:
سوراخ‌شدگی؛
پریتونیت؛
ایسکمی یا نکروز روده؛
فتق خفه‌شده؛
بعضی انسدادهای کامل؛
یا عدم بهبود با درمان غیرجراحی
ممکن است عمل جراحی لازم باشد.
نوع عمل بر اساس علت متفاوت است و می‌تواند شامل آزاد کردن چسبندگی، باز کردن پیچ‌خوردگی یا برداشتن بخش آسیب‌دیده روده باشد.
درمان انسداد ناشی از سرطان روده بزرگدر انسداد کولون ناشی از سرطان، انتخاب بین جراحی فوری و روش‌های دیگر به محل تومور، وجود یا عدم وجود سوراخ‌شدگی، وضعیت بیمار و امکان درمان قطعی سرطان بستگی دارد.
راهنمای جدید ASGE در سال ۲۰۲۶ پیشنهاد می‌کند در انسداد ناشی از سرطان کولورکتال که قابل جراحی به نظر می‌رسد و سوراخ‌شدگی یا پریتونیت وجود ندارد، در بیماران مناسب استنت فلزی خودگسترش‌یابنده می‌تواند به‌عنوان پلی تا جراحی برنامه‌ریزی‌شده استفاده شود. در سرطان غیرقابل جراحی نیز استنت در بیماران منتخب می‌تواند برای رفع انسداد و کاهش نیاز به عمل تسکینی استفاده شود.
این روش برای همه بیماران مناسب نیست و باید در مرکز دارای تجربه و با تصمیم تیم جراحی و آندوسکوپی انجام شود.
درمان ولولوس یا پیچ‌خوردگی رودهولولوس سیگموئید
اگر پیچ‌خوردگی سیگموئید بدون سوراخ‌شدگی یا پریتونیت باشد، باز کردن پیچ‌خوردگی با آندوسکوپی معمولاً درمان اولیه است.
با این حال احتمال عود بالا است و پس از باز شدن موفق، مشاوره جراحی در همان بستری توصیه می‌شود.
ولولوس سکوم
در پیچ‌خوردگی سکوم، درمان جراحی معمولاً از ابتدا ترجیح داده می‌شود و آندوسکوپی برای باز کردن آن به دلیل خطر سوراخ‌شدگی توصیه نمی‌شود.
شبه‌انسداد رودهدر شبه‌انسداد علائم شبیه انسداد هستند اما مانع فیزیکی وجود ندارد.
در شبه‌انسداد حاد کولون، درمان اولیه معمولاً شامل:
قطع داروهای تشدیدکننده؛
اصلاح آب و الکترولیت؛
درمان عفونت یا بیماری زمینه‌ای؛
قطع موقت خوردن و آشامیدن؛
تحرک بیمار در صورت امکان؛
و گاهی تخلیه دستگاه گوارش
است.
در موارد مقاوم ممکن است درمان دارویی با نئوستیگمین تحت مانیتورینگ قلبی یا تخلیه کولون با کولونوسکوپی انجام شود. این درمان‌ها بیمارستانی هستند و برای مصرف خودسرانه مناسب نیستند.
داروهای مورد استفاده در انسداد رودهدارویی وجود ندارد که بتوان آن را در خانه برای «باز کردن» هر نوع انسداد مصرف کرد.
نوع دارو کاملاً به علت بستگی دارد و ممکن است شامل:
داروهای ضدتهوع؛
مسکن‌ها؛
آنتی‌بیوتیک در صورت وجود عفونت یا برخی عوارض؛
نئوستیگمین در موارد منتخب شبه‌انسداد حاد کولون
باشد.
ملین‌ها نباید در فرد مشکوک به انسداد کامل بدون نظر پزشک مصرف شوند.
درمان خانگی انسداد رودهبرای انسداد واقعی و حاد، درمان خانگی توصیه نمی‌شود.
روغن‌ها، داروهای گیاهی، ملین‌های قوی، تنقیه یا مصرف حجم زیاد مایعات نمی‌توانند علت‌هایی مانند چسبندگی، فتق، پیچ‌خوردگی یا تومور را برطرف کنند و ممکن است مراجعه پزشکی را به تأخیر بیندازند.
اگر پزشک پس از بررسی انسداد را رد کرده و تشخیص دیگری مانند یبوست ساده مطرح کرده باشد، درمان آن وضعیت متفاوت است.
تغذیه بعد از انسداد رودهدر مرحله حاد ممکن است بیمار تا باز شدن انسداد اجازه خوردن یا آشامیدن نداشته باشد.
پس از بهبود، بازگشت به غذا معمولاً تدریجی و طبق نظر تیم درمان انجام می‌شود.
رژیم غذایی بعدی به علت انسداد بستگی دارد. برای مثال، توصیه غذایی فردی که به‌تازگی جراحی روده انجام داده است با فرد دارای تنگی ناشی از بیماری کرون یکسان نیست.
هیچ رژیم غذایی مشخصی نمی‌تواند چسبندگی‌های داخل شکم را از بین ببرد.
پیشگیری از انسداد رودههمه موارد قابل پیشگیری نیستند.
اقدامات احتمالی شامل:
درمان مناسب فتق‌ها؛
پیگیری بیماریهای التهابی روده؛
غربالگری مناسب سرطان کولورکتال؛
پیشگیری و درمان یبوست شدید در افراد مستعد؛
و در جراحی‌ها استفاده از روش‌هایی که تا حد امکان تشکیل چسبندگی را کاهش می‌دهند
است.
با این حال حتی پس از جراحی کاملاً موفق نیز ممکن است چسبندگی ایجاد شود.
انسداد روده در کودکانعلل انسداد در کودکان با بزرگسالان تفاوت دارد.
انواژیناسیون یکی از علل مهم انسداد در کودکان خردسال است و می‌تواند با حملات درد شدید، جمع کردن پاها روی شکم، استفراغ، بی‌حالی و گاهی مدفوع خونی همراه باشد.
ناهنجاری‌های مادرزادی و برخی فتق‌ها نیز ممکن است عامل باشند.
استفراغ سبزرنگ یا صفراوی در نوزاد یا کودک باید جدی گرفته شود و نیازمند ارزیابی فوری است.
انسداد روده در سالمنداندر سالمندان، سرطان کولورکتال، فتق، پیچ‌خوردگی روده، یبوست شدید و عوارض جراحی‌های قبلی از علل مهم هستند.
همچنین علائم ممکن است کمتر مشخص باشند و کم‌آبی یا اختلال الکترولیت سریع‌تر باعث عوارض شود؛ بنابراین درد و اتساع جدید شکم همراه با تغییر واضح دفع باید بررسی شود.
آیا انسداد روده عود می‌کند؟بله.
خصوصاً انسداد ناشی از چسبندگی می‌تواند دوباره ایجاد شود. جراحی برای آزاد کردن چسبندگی نیز خود می‌تواند زمینه تشکیل چسبندگی‌های جدید باشد.
ولولوس سیگموئید نیز پس از باز کردن آندوسکوپی مستعد عود است و به همین دلیل ارزیابی برای جراحی پیشگیرانه اهمیت دارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟مراجعه سریع
ارزیابی پزشکی لازم است اگر:
درد شکم همراه با نفخ و استفراغ وجود دارد؛
دفع مدفوع یا گاز به‌طور غیرعادی متوقف شده است؛
فرد سابقه جراحی شکم دارد و علائم جدید انسداد پیدا کرده است؛
فتق همراه با درد و استفراغ ایجاد شده است؛
اتساع شکم رو به افزایش است.
مراجعه فوری یا اورژانسی
در صورت وجود موارد زیر باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود:
درد شدید یا مداوم شکم؛
استفراغ مکرر؛
عدم دفع کامل گاز و مدفوع همراه با درد و اتساع؛
شکم سفت یا بسیار حساس؛
تب یا افزایش ضربان قلب همراه با علائم انسداد؛
ضعف شدید، غش یا گیجی؛
خونریزی گوارشی؛
ناتوانی در دفع ادرار به علت کم‌آبی شدید؛
فتق دردناک و سفتی که به داخل برنمی‌گردد.
۱. انسداد روده چیست؟
بسته شدن جزئی یا کامل مسیر عبور محتویات داخل روده یا توقف شدید حرکت طبیعی آن است.
۲. شایع‌ترین علائم چیست؟
درد شکم، نفخ، استفراغ، اتساع شکم، یبوست و ناتوانی در دفع گاز از علائم مهم هستند.
۳. آیا انسداد روده خطرناک است؟
بله. انسداد کامل یا انسداد همراه با قطع خون‌رسانی می‌تواند باعث مرگ بافت، سوراخ‌شدگی و عفونت شدید شود.
۴. آیا داشتن دفع، انسداد را رد می‌کند؟
خیر. در انسداد نسبی ممکن است هنوز مقداری گاز یا مدفوع عبور کند.
۵. آیا انسداد روده خودبه‌خود باز می‌شود؟
بعضی انسدادهای نسبی ناشی از چسبندگی با درمان بیمارستانی غیرجراحی برطرف می‌شوند، اما نمی‌توان از روی علائم در خانه مشخص کرد کدام مورد ایمن است.
۶. آیا هر انسداد نیاز به جراحی دارد؟
خیر. نیاز به جراحی به علت و وجود عوارضی مانند ایسکمی، سوراخ‌شدگی و پریتونیت بستگی دارد.
۷. چرا جراحی قبلی شکم باعث انسداد می‌شود؟
جراحی ممکن است موجب تشکیل چسبندگی‌هایی شود که بعدها روده را بکشند یا مسیر آن را تنگ کنند.
۸. آیا CT برای تشخیص لازم است؟
در بسیاری از بزرگسالان با شک به انسداد حاد، CT شکم و لگن یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیص و تعیین علت و شدت است.
۹. آیا سونوگرافی می‌تواند انسداد را تشخیص دهد؟
در برخی شرایط و به‌ویژه کودکان می‌تواند مفید باشد، اما در بزرگسالان با شک به انسداد حاد معمولاً CT اطلاعات جامع‌تری می‌دهد.
۱۰. آیا ملین برای انسداد روده مفید است؟
در انسداد کامل مشکوک نباید بدون نظر پزشک از ملین استفاده کرد. علت مکانیکی مانند فتق یا پیچ‌خوردگی با ملین درمان نمی‌شود.
۱۱. آیا سرطان باعث انسداد روده می‌شود؟
بله. سرطان کولورکتال از علل مهم انسداد روده بزرگ است.
۱۲. لوله معده چرا گذاشته می‌شود؟
برای خارج کردن مایع و گاز تجمع‌یافته، کاهش استفراغ و کاهش فشار دستگاه گوارش.
۱۳. پیچ‌خوردگی روده چیست؟
چرخیدن بخشی از روده حول محور خود است که می‌تواند هم مسیر روده و هم خون‌رسانی آن را مسدود کند.
۱۴. شبه‌انسداد چیست؟
حالتی است که علائم انسداد وجود دارد، اما در تصویربرداری مانع فیزیکی دیده نمی‌شود و مشکل مربوط به حرکت روده است.
۱۵. آیا انسداد روده عود می‌کند؟
بله. به‌ویژه انسداد ناشی از چسبندگی و ولولوس ممکن است عود کنند.
انسداد روده به بسته شدن جزئی یا کامل مسیر روده گفته می‌شود.
درد شکم، استفراغ، نفخ، اتساع و قطع دفع گاز و مدفوع از علائم مهم هستند.
چسبندگی پس از جراحی یکی از مهم‌ترین علل انسداد روده کوچک است.
سرطان و پیچ‌خوردگی از علل مهم انسداد روده بزرگ هستند.
انسداد کامل می‌تواند یک اورژانس پزشکی باشد.
قطع خون‌رسانی روده ممکن است به نکروز، سوراخ‌شدگی و پریتونیت منجر شود.
CT شکم و لگن در بسیاری از بزرگسالان مهم‌ترین تصویربرداری برای بررسی انسداد حاد است.
درمان اولیه بیمارستانی می‌تواند شامل قطع خوردن، سرم و در موارد لازم لوله بینی ـ معده باشد.
همه انسدادها به جراحی نیاز ندارند، اما وجود پریتونیت، ایسکمی یا سوراخ‌شدگی می‌تواند جراحی فوری را ضروری کند.
مصرف خودسرانه ملین برای فرد مشکوک به انسداد کامل مناسب نیست.
مورد | اطلاعات |
|---|---|
نام فارسی بیماری | انسداد روده |
نام انگلیسی | Bowel Obstruction / Intestinal Obstruction |
دسته بیماری | بیماریهای حاد دستگاه گوارش |
اندام درگیر | روده کوچک یا روده بزرگ |
انواع اصلی | انسداد مکانیکی، انسداد عملکردی یا شبه‌انسداد |
از نظر شدت | جزئی یا کامل |
عفونی است؟ | خیر؛ عفونت می‌تواند از عوارض یا علل برخی موارد باشد |
مسری است؟ | خیر |
حاد یا مزمن؟ | اغلب حاد؛ برخی انواع متناوب یا مزمن هستند |
قابل پیشگیری است؟ | همه موارد خیر؛ بعضی عوامل خطر قابل کاهش‌اند |
قابل درمان است؟ | بله؛ نوع درمان به علت و شدت بستگی دارد |
مهم‌ترین علائم | درد شکم، استفراغ، نفخ، اتساع، یبوست و قطع دفع گاز |
مهم‌ترین علل روده کوچک | چسبندگی، فتق و برخی تنگی‌ها یا تومورها |
مهم‌ترین علل روده بزرگ | سرطان، ولولوس و تنگی‌ها |
عوارض مهم | کم‌آبی، ایسکمی، نکروز، سوراخ‌شدگی، پریتونیت و سپسیس |
روش اصلی تشخیص | شرح حال، معاینه و تصویربرداری؛ اغلب CT در بزرگسالان |
درمان اولیه | قطع خوردن، مایعات وریدی، اصلاح الکترولیت و در موارد لازم NG Tube |
درمان قطعی | وابسته به علت؛ درمان غیرجراحی، آندوسکوپی، استنت یا جراحی |
تخصص اصلی مرتبط | جراحی عمومی و گوارش |
تخصص‌های دیگر | جراحی کولورکتال، رادیولوژی، آندوسکوپی و طب اورژانس |
منبع و بازبینی محتوا
بازبینی محتوا
طاهره چگینی
محتوای آموزشی با منابع NHS؛ بازبینی متخصص گوارش لازم است.
منبع علمی صفحه
مشاهده منبعتخصصهای مرتبط
این صفحه برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست.