آلزایمر

آلزایمر نوعی بیماری نورودژنراتیو است؛ یعنی در طول زمان باعث اختلال عملکرد و مرگ سلول‌های عصبی مغز می‌شود. بخش‌هایی از مغز که با حافظه ارتباط دارند، مانند هیپوکامپ و قشر انتورینال، معمولاً زودتر درگیر می‌شوند و با پیشرفت بیماری، شبکه‌های مسئول زبان، استدلال، رفتار و حرکت نیز آسیب می‌بینند.

دو تغییر مهم در مغز بیماران عبارت‌اند از تجمع غیرطبیعی بتاآمیلوئید در خارج سلول‌های عصبی و تغییر و تجمع پروتئین تاو (Tau) در داخل آنها. بااین‌حال آلزایمر بیماری پیچیده‌ای است و التهاب، اختلال عروق مغزی، عوامل ژنتیکی و فرآیندهای دیگر نیز در آن نقش دارند.

اصطلاحات مهم مرتبط عبارت‌اند از:

• Alzheimer’s disease: بیماری آلزایمر

• Alzheimer’s dementia: دمانس ناشی از آلزایمر

• Mild Cognitive Impairment یا MCI: اختلال شناختی خفیف

• Early-onset Alzheimer’s: آلزایمر با شروع پیش از ۶۵ سالگی

آلزایمر و دمانس مترادف نیستند. دمانس یک سندرم است و می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ آلزایمر یکی از این علت‌ها و شایع‌ترین آنهاست.

بیماری آلزایمر چقدر شایع است؟

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۶، در سال ۲۰۲۱ حدود ۵۷ میلیون نفر در جهان با دمانس زندگی می‌کردند و نزدیک به ۱۰ میلیون مورد جدید دمانس در هر سال رخ می‌دهد. آلزایمر حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد این موارد را تشکیل می‌دهد.

اکثر مبتلایان پس از ۶۵ سالگی دچار علائم می‌شوند. کمتر از ۱۰ درصد موارد آلزایمر پیش از ۶۵ سالگی آغاز می‌شوند. خطر بیماری با افزایش سن به‌طور قابل‌توجهی بیشتر می‌شود.

از نظر سن شروع، بیماری را می‌توان به دو گروه کلی تقسیم کرد:

آلزایمر با شروع دیررس: شایع‌ترین نوع است و علائم آن معمولاً پس از ۶۵ سالگی آغاز می‌شوند.

آلزایمر با شروع زودرس: پیش از ۶۵ سالگی ظاهر می‌شود و کمتر از ۱۰ درصد موارد را تشکیل می‌دهد. فقط بخشی از این موارد ناشی از جهش‌های ژنتیکی شناخته‌شده است.

از نظر بالینی نیز می‌توان سیر بیماری را به مراحل پیش‌بالینی، اختلال شناختی خفیف، دمانس خفیف، متوسط و شدید تقسیم کرد. مرز میان این مراحل همیشه واضح نیست.

علائم اولیه

در بسیاری از بیماران اولین علامت، اختلال در یادگیری و به خاطر آوردن اطلاعات جدید است. علائم اولیه ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• تکرار یک سؤال یا داستان

• فراموش کردن قرارها و اتفاقات اخیر

• گم کردن مکرر وسایل

• دشواری در یافتن کلمات

• مشکل در برنامه‌ریزی یا حل مسائل

• اشتباه در مدیریت پول یا پرداخت قبض‌ها

• گم شدن در مکان‌های آشنا

• کاهش قضاوت و تصمیم‌گیری

مشکل حافظه معمولاً برجسته است، اما در بعضی بیماران اختلال زبان، درک فضایی یا توانایی برنامه‌ریزی زودتر ظاهر می‌شود.

علائم مراحل متوسط

با پیشرفت بیماری ممکن است موارد زیر دیده شوند:

• افزایش سردرگمی

• فراموش کردن بخش‌هایی از گذشته شخصی

• اختلال در تشخیص زمان و مکان

• مشکل در لباس پوشیدن یا مراقبت شخصی

• تغییر خواب

• بی‌قراری، تحریک‌پذیری یا اضطراب

• سرگردانی و بیرون رفتن بدون اطلاع

• سوءظن یا باورهای نادرست

• نیاز بیشتر به مراقبت دیگران

علائم مراحل شدید

در مراحل پیشرفته ممکن است فرد توانایی صحبت کردن، شناخت اطرافیان، راه رفتن، غذا خوردن یا کنترل ادرار و مدفوع را از دست بدهد. اختلال بلع، کاهش وزن، عفونت‌ها و وابستگی کامل به مراقبت دیگران نیز ممکن است ایجاد شوند.

علائم هشداردهنده

سردرگمی ناگهانی طی چند ساعت یا چند روز معمولاً الگوی آلزایمر نیست. چنین وضعیتی می‌تواند ناشی از دلیریوم، عفونت، اختلال متابولیک، داروها یا سکته مغزی باشد و باید سریع بررسی شود.

آلزایمر یک بیماری مزمن و پیشرونده است. تغییرات مغزی ممکن است بیش از یک دهه قبل از بروز علائم آغاز شوند و سرعت پیشرفت پس از شروع علائم میان افراد بسیار متفاوت است.

طبق گزارش ۲۰۲۶ انجمن آلزایمر، افراد ۶۵ ساله و بالاتر پس از تشخیص دمانس آلزایمر به‌طور متوسط حدود ۴ تا ۸ سال زندگی می‌کنند، اما برخی بیماران تا حدود ۲۰ سال پس از تشخیص نیز زندگی می‌کنند. سن هنگام تشخیص، مرحله بیماری و بیماری‌های هم‌زمان بر این مدت اثر دارند.

بیماری معمولاً عودکننده به معنای رایج نیست؛ یعنی دوره‌ای کاملاً از بین نمی‌رود و دوباره ظاهر نمی‌شود، بلکه در مجموع روندی پیشرونده دارد، هرچند شدت علائم ممکن است از روزی به روز دیگر تغییر کند.

در بیشتر بیماران یک علت منفرد وجود ندارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند ترکیبی از افزایش سن، زمینه ژنتیکی، سلامت عروق، عوامل محیطی و سبک زندگی در ایجاد بیماری نقش دارند.

در تعداد کمی از خانواده‌ها جهش در ژن‌های APP، PSEN1 یا PSEN2 می‌تواند مستقیماً باعث نوع ارثی و معمولاً زودرس آلزایمر شود. این موارد بخش کوچکی از کل بیماران را تشکیل می‌دهند.

ژن APOE نیز اهمیت زیادی دارد. نوع APOE ε4 خطر ابتلا را افزایش می‌دهد، اما داشتن آن به معنی ابتلای قطعی نیست و بسیاری از حاملان آن هیچ‌گاه دچار آلزایمر نمی‌شوند.

مهم‌ترین عوامل شناخته‌شده یا مرتبط شامل موارد زیر هستند:

• افزایش سن: مهم‌ترین عامل خطر شناخته‌شده

• سابقه خانوادگی آلزایمر

• برخی ویژگی‌های ژنتیکی مانند APOE ε4

• سندرم داون

• بیماری‌های قلبی و عروقی

• فشار خون بالا

• دیابت

• مصرف سیگار

• کم‌تحرکی

• آسیب‌های شدید یا مکرر سر

• اختلال شنوایی درمان‌نشده

• انزوای اجتماعی

• مشکلات خواب

• مصرف زیان‌آور الکل

این عوامل به معنی علت مستقیم یا ابتلای قطعی نیستند.

بیشترین خطر مربوط به افراد مسن است. سابقه خانوادگی، بعضی ژن‌ها و سندرم داون نیز خطر را افزایش می‌دهند.

افراد مبتلا به سندرم داون به دلیل داشتن یک نسخه اضافی از کروموزوم ۲۱ که ژن APP روی آن قرار دارد، در معرض خطر بالاتر آلزایمر در سنین پایین‌تر هستند.

مهم‌ترین عوارض در مراحل پیشرفته عبارت‌اند از:

• از دست دادن استقلال

• زمین خوردن و آسیب

• سوءتغذیه و کاهش وزن

• کم‌آبی

• اختلال بلع

• ورود غذا یا مایعات به ریه

• پنومونی ناشی از آسپیراسیون

• بی‌اختیاری

• زخم فشاری در افراد کم‌تحرک

• عفونت‌ها

• مشکلات رفتاری و روانی

• فشار روانی و جسمی قابل‌توجه بر مراقبان

در مراحل بسیار شدید، اختلال بلع و عوارض تنفسی می‌توانند خطرناک باشند.

آلزایمر بیماری جدی و پیش‌رونده‌ای است. با پیشرفت بیماری، فرد به مراقبت بیشتری نیاز پیدا می‌کند و در نهایت ممکن است برای تمام فعالیت‌های روزمره وابسته به دیگران شود.

بااین‌حال سرعت پیشرفت در افراد مختلف متفاوت است و تشخیص بیماری به این معنی نیست که فرد بلافاصله استقلال خود را از دست خواهد داد.

هیچ ارزیابی واحدی برای همه بیماران کافی نیست. پزشک معمولاً از ترکیبی از روش‌ها استفاده می‌کند:

شرح حال

اطلاعاتی درباره حافظه، رفتار، داروها، بیماری‌های قبلی و توانایی انجام امور روزمره گرفته می‌شود. صحبت با یکی از نزدیکان بیمار اغلب بسیار کمک‌کننده است.

آزمون‌های شناختی

حافظه، توجه، زبان، قدرت حل مسئله، جهت‌یابی و سایر توانایی‌های شناختی بررسی می‌شوند.

آزمایش خون

آزمایش‌ها می‌توانند برای بررسی علت‌های قابل‌درمان یا تشدیدکننده اختلال شناختی استفاده شوند.

MRI یا CT مغز

تصویربرداری می‌تواند به بررسی سکته، تومور، خونریزی، هیدروسفالی، الگوی آتروفی مغز و سایر علت‌های احتمالی کمک کند.

PET و بررسی مایع مغزی‌نخاعی

در بیماران منتخب می‌توان وجود آمیلوئید یا پروتئین‌های مرتبط با آلزایمر را از طریق PET یا آزمایش مایع مغزی‌نخاعی بررسی کرد.

آزمایش خون برای بیومارکرهای آلزایمر

در سال ۲۰۲۵ نخستین آزمایش خونی مورد تأیید FDA برای کمک به تشخیص پاتولوژی آمیلوئید، بر اساس نسبت pTau217/β-Amyloid 1-42، مجوز دریافت کرد. این آزمایش برای افراد دارای علائم و در کنار سایر ارزیابی‌ها طراحی شده است و جایگزین بررسی بالینی نیست.

در سال ۲۰۲۶ برخی لات‌های این آزمون به دلیل افزایش احتمال نتایج مثبت یا نامشخص کاذب تحت فراخوان قرار گرفتند؛ بنابراین نوع آزمایش، وضعیت محصول و تفسیر توسط پزشک اهمیت دارد.

معیارهای جدید زیستی

معیارهای انجمن آلزایمر در سال ۲۰۲۴ نقش بیومارکرهایی مانند PET آمیلوئید، بعضی آزمایش‌های مایع مغزی‌نخاعی و pTau217 خون را در تعریف زیستی بیماری بسیار پررنگ کرده‌اند.

بااین‌حال درباره تشخیص «آلزایمر» در افراد بدون هیچ علامت شناختی فقط بر اساس بیومارکرها اتفاق‌نظر کامل وجود ندارد. گروه International Working Group پیشنهاد کرده است بسیاری از افراد بدون علامت و دارای بیومارکر مثبت، به‌جای بیمار قطعی، به‌عنوان افراد «در معرض خطر» در نظر گرفته شوند.

تشخیص افتراقی آلزایمر

پزشک ممکن است شرایط زیر را بررسی کند:

• دمانس عروقی

• دمانس با اجسام لویی

• دمانس فرونتوتمپورال

• بیماری پارکینسون

• افسردگی

• دلیریوم

• عوارض داروها

• اختلال تیروئید

• بعضی کمبودهای تغذیه‌ای

• اختلال خواب

• سکته مغزی

• تومور یا سایر بیماری‌های مغزی

در حال حاضر درمانی که بتواند تمام تغییرات آلزایمر را معکوس یا بیماری را کاملاً درمان کند وجود ندارد. درمان بر سه هدف متمرکز است:

۱. کاهش یا کنترل علائم شناختی
۲. مدیریت مشکلات رفتاری و روانی
۳. در بعضی بیماران مراحل اولیه، کاهش سرعت پیشرفت بیماری

درمان علائم شناختی

داروهای مهارکننده کولین‌استراز شامل:

• دونپزیل (Donepezil)

• ریواستیگمین (Rivastigmine)

• گالانتامین (Galantamine)

• بنزگالانتامین (Benzgalantamine)

هستند. این داروها ممکن است در بعضی بیماران برای مدتی حافظه، تفکر یا عملکرد روزمره را بهبود دهند یا تثبیت کنند، اما بیماری را متوقف نمی‌کنند.

ممانتین (Memantine) نیز بیشتر در مراحل متوسط تا شدید بیماری استفاده می‌شود.

انتخاب دارو باید توسط پزشک انجام شود؛ عوارضی مانند تهوع، کاهش اشتها، اختلال ضربان قلب یا سرگیجه در برخی داروها ممکن است اهمیت داشته باشند.

لکَنِمَب (Lecanemab)

لکنمب یک آنتی‌بادی مونوکلونال علیه تجمعات بتاآمیلوئید است. این دارو برای بیمارانی طراحی شده که در مرحله اختلال شناختی خفیف یا دمانس خفیف ناشی از آلزایمر هستند و وجود پاتولوژی آمیلوئید در آنها تأیید شده است. دارو آلزایمر را درمان قطعی نمی‌کند، بلکه می‌تواند سرعت افت شناختی را کاهش دهد.

دونانمب (Donanemab)

دونانمب نیز یک درمان هدفمند ضدآمیلوئید است و برای مراحل اولیه علامت‌دار بیماری با پاتولوژی آمیلوئید تأییدشده استفاده می‌شود. این دارو نیز بیماری را معکوس نمی‌کند و هدف آن کاهش سرعت پیشرفت است.

خطر ARIA

هر دو دارو می‌توانند عارضه‌ای به نام ARIA ایجاد کنند که شامل تورم مغز یا خونریزی‌های کوچک و گاهی جدی مغزی است.

بیشتر موارد بدون علامت‌اند، اما موارد شدید و حتی کشنده گزارش شده‌اند. به همین دلیل MRI قبل و در طول درمان لازم است و وضعیت ژن APOE ε4 معمولاً پیش از شروع درمان بررسی می‌شود، زیرا افراد دارای دو نسخه APOE ε4 خطر بیشتری برای ARIA دارند.

این درمان‌ها برای همه بیماران مناسب نیستند و دسترسی و مجوز آنها نیز در کشورهای مختلف متفاوت است.

اولین اقدام معمولاً پیدا کردن علت قابل‌اصلاح رفتار است؛ برای مثال درد، عفونت، کم‌خوابی، یبوست، محیط شلوغ یا عوارض دارویی.

روش‌های غیردارویی و اصلاح محیط معمولاً در اولویت قرار دارند.

برای تحریک و بی‌قراری شدید، در ایالات متحده برکسپیپرازول (Brexpiprazole) برای agitation مرتبط با دمانس آلزایمر تأیید شده است.

در آوریل ۲۰۲۶ نیز ترکیب دکسترومتورفان/بوپروپیون (Dextromethorphan/Bupropion) برای درمان agitation مرتبط با دمانس آلزایمر در بزرگسالان از FDA مجوز گرفت.

این داروها برای هر بیمار مناسب نیستند و انتخاب آنها نیازمند ارزیابی پزشکی است.

اقدامات مفید ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• داشتن برنامه روزانه نسبتاً ثابت

• فعالیت بدنی متناسب با توانایی فرد

• حفظ ارتباط اجتماعی

• فعالیت‌های ذهنی متناسب با توان فرد

• اصلاح مشکلات بینایی و شنوایی

• کاهش خطر زمین خوردن

• قرار دادن داروها تحت نظارت

• استفاده از تقویم، ساعت و نشانه‌های واضح

• ارزیابی توانایی رانندگی

• توجه به ایمنی اجاق گاز، پله‌ها و خروج از خانه

• حمایت و استراحت کافی برای مراقبان

مطالعات جدید نیز نشان می‌دهند مداخلات چندبخشی شامل فعالیت بدنی، تغذیه مناسب، تحریک شناختی، ارتباط اجتماعی و کنترل عوامل خطر عروقی می‌توانند برای سلامت شناختی سودمند باشند، هرچند نمی‌توان آنها را درمان قطعی آلزایمر دانست.

هیچ ماده غذایی یا مکملی ثابت نشده است که آلزایمر را درمان کند.

رژیم متعادل، مصرف سبزیجات، میوه، حبوبات، غلات کامل، ماهی و منابع چربی غیراشباع و محدود کردن غذاهای بسیار فرآوری‌شده با اصول سلامت قلب و مغز هماهنگ است.

مکمل‌ها نباید بدون وجود کمبود مشخص به‌عنوان «درمان آلزایمر» معرفی شوند.

هیچ روش تضمین‌شده‌ای برای پیشگیری کامل وجود ندارد.

بااین‌حال کنترل فشار خون، دیابت و سایر عوامل خطر قلبی‌عروقی، فعالیت بدنی، ترک سیگار، خواب کافی، درمان مشکلات شنوایی، حفظ ارتباط اجتماعی و فعالیت ذهنی ممکن است خطر دمانس را کاهش دهند. NIA تأکید می‌کند که هنوز نمی‌توان گفت این اقدامات به‌طور قطعی از آلزایمر پیشگیری می‌کنند، اما برای سلامت عمومی و مغز مفید هستند.

گزارش کمیسیون Lancet در سال ۲۰۲۴ نیز مجموعه‌ای از عوامل خطر بالقوه قابل‌تغییر را برای دمانس شناسایی کرده است، هرچند این داده‌ها به معنی قابل پیشگیری بودن همه موارد آلزایمر نیستند.

در حال حاضر درمان قطعی برای آلزایمر وجود ندارد.

بعضی داروها علائم را موقتاً کنترل می‌کنند و درمان‌های ضدآمیلوئید جدید در گروه مشخصی از بیماران مراحل اولیه می‌توانند سرعت افت شناختی را کاهش دهند، اما عملکرد ازدست‌رفته را به حالت طبیعی برنمی‌گردانند.

اصطلاح عود برای آلزایمر چندان مناسب نیست، زیرا بیماری معمولاً روندی پیشرونده دارد و وارد دوره درمان کامل و سپس عود نمی‌شود.

بااین‌حال ممکن است فرد در بعضی روزها بسیار بدتر به نظر برسد. بدتر شدن ناگهانی نباید خودکار به پیشرفت آلزایمر نسبت داده شود و باید عواملی مانند عفونت، کم‌آبی، داروها، درد یا دلیریوم بررسی شوند.

مراجعه معمول

اگر فرد:

• مرتب اتفاقات اخیر را فراموش می‌کند

• سؤال‌های یکسان را تکرار می‌کند

• در مکان‌های آشنا گم می‌شود

• در مدیریت پول یا دارو مشکل پیدا کرده است

• شخصیت یا قضاوت او تغییر کرده است

• خانواده کاهش مشخص عملکرد ذهنی را مشاهده کرده‌اند

بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود.

مراجعه فوری یا اورژانسی

مراجعه فوری لازم است اگر فرد دچار موارد زیر شود:

• گیجی شدید و ناگهانی

• ضعف یا بی‌حسی ناگهانی یک سمت بدن

• اختلال ناگهانی تکلم

• تشنج جدید

• کاهش سطح هوشیاری

• آسیب جدی به سر

• تب و تغییر شدید هوشیاری

• رفتار خطرناک برای خود یا دیگران

• ناتوانی ناگهانی در راه رفتن یا انجام فعالیت‌هایی که قبلاً قادر به انجام آنها بوده است

این علائم ممکن است مربوط به سکته، عفونت، دلیریوم یا بیماری دیگری باشند و نباید صرفاً به آلزایمر نسبت داده شوند.

آلزایمر پیش از ۶۵ سالگی کمتر از ۱۰ درصد موارد را تشکیل می‌دهد. در بیشتر این بیماران نیز بیماری به شکل پراکنده رخ می‌دهد و الزاماً ناشی از ژن ارثی قطعی نیست.

حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد موارد شروع زودرس با تغییرات شناخته‌شده در ژن‌های APP، PSEN1 یا PSEN2 مرتبط گزارش شده‌اند. در خانواده‌هایی که چند عضو در سن پایین مبتلا شده‌اند، مشاوره ژنتیک می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

۱. آیا هر فراموشی نشانه آلزایمر است؟

خیر. فراموشی دلایل زیادی دارد. زمانی نگران‌کننده‌تر است که رو به افزایش باشد و عملکرد روزمره را مختل کند.

۲. آیا آلزایمر همان دمانس است؟

خیر. دمانس یک مجموعه علائم است و آلزایمر شایع‌ترین علت آن است.

۳. آیا آلزایمر واگیردار است؟

خیر. بیماری مسری نیست.

۴. آیا آلزایمر ارثی است؟

زمینه ژنتیکی مهم است، اما اکثر موارد مستقیماً از یک جهش ژنتیکی قطعی ارث نمی‌رسند.

۵. اگر پدر یا مادر آلزایمر داشته باشد، فرزند حتماً مبتلا می‌شود؟

خیر. سابقه خانوادگی خطر را افزایش می‌دهد، اما ابتلا قطعی نیست.

۶. آیا آلزایمر فقط در سالمندان ایجاد می‌شود؟

خیر. بیماری می‌تواند پیش از ۶۵ سالگی نیز شروع شود، اما این حالت کمتر از ۱۰ درصد موارد را تشکیل می‌دهد.

۷. اولین علامت آلزایمر چیست؟

اختلال در یادگیری و یادآوری اطلاعات جدید یکی از شایع‌ترین علائم اولیه است.

۸. آلزایمر چقدر طول می‌کشد؟

روند بیماری بسیار متغیر است. در افراد ۶۵ ساله و بالاتر، میانگین بقا پس از تشخیص حدود ۴ تا ۸ سال گزارش شده، ولی بعضی افراد تا ۲۰ سال زندگی می‌کنند.

۹. آیا آلزایمر درمان قطعی دارد؟

در حال حاضر خیر.

۱۰. آیا داروهای جدید آلزایمر را درمان می‌کنند؟

خیر. لکنمب و دونانمب در بعضی بیماران مراحل اولیه می‌توانند سرعت افت بیماری را کاهش دهند، ولی آلزایمر را معکوس نمی‌کنند.

۱۱. آیا آزمایش خون می‌تواند آلزایمر را تشخیص دهد؟

برخی آزمایش‌های خونی اکنون می‌توانند به شناسایی پاتولوژی مرتبط با آلزایمر کمک کنند، اما نتیجه باید همراه با علائم، معاینه و سایر اطلاعات پزشکی تفسیر شود.

۱۲. آیا MRI آلزایمر را قطعی تشخیص می‌دهد؟

خیر. MRI برای بررسی ساختار مغز و رد یا شناسایی علل دیگر بسیار مفید است، اما به‌تنهایی تشخیص قطعی نمی‌دهد.

۱۳. آیا آلزایمر قابل پیشگیری است؟

راه تضمین‌شده‌ای وجود ندارد، ولی کنترل عوامل خطر قلبی‌عروقی و داشتن سبک زندگی سالم ممکن است خطر دمانس را کاهش دهد.

۱۴. آیا مکمل‌ها حافظه بیماران آلزایمری را برمی‌گردانند؟

برای مکمل‌های رایج شواهد کافی جهت درمان آلزایمر وجود ندارد، مگر آنکه فرد کمبود مشخصی داشته باشد.

۱۵. چه زمانی فراموشی جدی محسوب می‌شود؟

وقتی فراموشی رو به افزایش است، کارهای روزمره را مختل می‌کند یا خانواده تغییر محسوسی در عملکرد فرد مشاهده می‌کنند، بررسی پزشکی مناسب است.

• آلزایمر شایع‌ترین علت دمانس است و یک بیماری پیشرونده مغزی محسوب می‌شود.

• افزایش سن مهم‌ترین عامل خطر است، اما آلزایمر بخش طبیعی سالمندی نیست.

• اختلال حافظه اخیر یکی از شایع‌ترین علائم اولیه است.

• تشخیص بر اساس شرح حال، آزمون‌های شناختی، بررسی علل دیگر و در موارد لازم تصویربرداری و بیومارکرها انجام می‌شود.

• آزمایش‌های خون مرتبط با آلزایمر در سال‌های اخیر وارد کاربرد بالینی شده‌اند، اما باید همراه با سایر اطلاعات تفسیر شوند.

• درمان قطعی وجود ندارد، ولی داروهای علامتی و مراقبت‌های غیردارویی می‌توانند عملکرد و کیفیت زندگی را حمایت کنند.

• لکنمب و دونانمب در بیماران منتخب مراحل اولیه می‌توانند سرعت افت شناختی را کاهش دهند، اما خطر ARIA دارند و نیازمند ارزیابی تخصصی هستند.

• تغییر ناگهانی سطح هوشیاری یا گیجی شدید معمولاً الگوی معمول آلزایمر نیست و نیازمند بررسی سریع است.

اگر اختلال حافظه یا تفکر به‌اندازه‌ای است که زندگی روزمره را مختل می‌کند، بهتر است برای ارزیابی به پزشک مراجعه شود. متخصص مغز و اعصاب، روان‌پزشک سالمندان، متخصص طب سالمندان یا کلینیک حافظه ممکن است در ارزیابی تخصصی نقش داشته باشند.

در صورت تأیید بیماری، برنامه مراقبتی فقط به دارو محدود نمی‌شود. بررسی ایمنی در خانه، رانندگی، مدیریت داروها و امور مالی، حمایت از مراقبان و برنامه‌ریزی برای آینده نیز بخش مهمی از مراقبت هستند.