مازیندول

دوکساپرام هیدروکلراید یک محرک مرکزی و تنفسی با یک طول اثر کوتاه است. از طریق تحریک کمورستپورهای محیطی و مراکز مرکزی تنفسی عمل می کند. در دوزهای بالاتر بخش های دیگر مغز و طناب نخاعی را نیز تحریک می کند. دارای فعالیت افزایش دهنده فشار خون می باشد که همچنین رها سازی کاتکول آمین ها را افزایش می دهد. دارای کاربردهای محدودی در درمان نارسایی حاد تنفسی و دپرسیون تنفسی بعد از اعمال جراحی می باشد. این دارو با سرعت 5/1 تا 4 میلی گرم در دقیقه در درمان نارسایی حاد تنفسی انفوزیون می شود. جهت دپرسیون تنفسی متعاقب اعمال جراحی دوز 5/0 تا 5/1 میلی گرم بر کیلوگرم به طریق تزریق داخل وریدی طی حداقل 30 ثانیه تجویز می شود. در فواصل یک ساعتی می توان این دوز را تکرار نمود. هم چنین به صورت انفوزیون داخل وریدی نیز تجویز می شود که در آغاز با سرعت 2 تا 5 میلی گرم در دقیقه تجویز می شود و سپس متناسب با پاسخ بیمار تا حد 1 تا 3 میلی گرم در دقیقه کاهش می یابد. دوز کل پیشنهاد شده 4 میلی گرم بر کیلوگرم می باشد. از این دارو جهت درمان دپرسیون تنفسی و سیستم عصبی مرکزی متعاقب مسمومیت دارویی نیز استفاده می شده است اما این مورد مصرف دیگر توصیه نمی گردد.

متعاقب تجویز داخل وریدی این دارو به سرعت در بافت ها توزیع می گردد و شروع تحریک تنفسی طی 20 تا 40 ثانیه رخ می دهد و اوج اثر آن طی یک تا دو دقیقه حاصل می شود. طول مدت اثر متعاقب یک دوز منفرد بین 5 تا 12 دقیقه متغیر است. دوکساپرام به طور وسیع در کبد متابولیزه می شود و راه اصلی دفع متابولیت ها و مقادیر کمی از داروی تغییر نکرده از طریق صفرا و مدفوع می باشد. هم چنین دفع ادراری نیز صورت می گیرد. در تجویز خوراکی آن مقداری جذب رخ می دهد.

همانند دیگر محرک های تنفسی خطر بروز عوارض جانبی به خاطر تحریک کلی سیستم عصبی مرکزی در مصرف این دارو وجود دارد. ممکن است تنگی نفس و دیگر مشکلات تنفسی مثل سرفه، برونکواسپاسم، لانرژواسپاسم، سکسکه، هایپرونتیلاسیون و هایپوونتیلاسیون برگشتی رخ می دهند. درگیری عضلانی از فاسیکولاسیون تا اسپاسم رخ می دهند. تشنج، سردرد، سبکی سر، فعالیت زیاد و گیجی رخ می دهند و هم چنین تعریق، گر گرفتگی و تب و یا احساس گرما به ویژه در نواحی جنسی و پرینه ایجاد می شوند. هالوسیناسیون ندرتاً ایجاد می شود. ممکن است حالت تهوع و استفراغ و اسهال و مشکلات ادراری پیدا شوند. آثار قلبی عروقی مثل فشار خون و آریتمی های متنوع مشاهده شده اند اگرچه افت ناگهانی فشار خون نیز ممکن است رخ دهد.

در صورت مصرف همزمان این دارو با یک سیمپاتومیمتیک یا MAOIS اثر اضافی در افزایش فشار خون می تواند رخ دهد. در مصرف همزمان با داروهای بیهوشی حساس برای میوکارد احتمال بروز آریتمی های قلبی وجود دارد، بیهوش کننده هایی مثل هالوتان،انفلوران وایزوفلوران و توصیه شده است که دوکساپرام نباید حداقل تا 10 دقیقه بعد از قطع مصرف این مواد بیهوشی به کار رود. این دارو می تواند موقتاً آثار باقی مانده از بلوکرهای نوروماسکولار را بپوشاند. تولیدکنندگان می گویند که ممکن است بین دوکساپرام و آمینوفیلین تداخل به وجود آید که باعث بروز اضطراب و افزایش فعالیت ماهیچه های مخطط شود.